Lumturia, besohet prej kohësh, ndjek një kurbë: Është e lartë kur njeriu është i ri, bie në mes të moshës dhe më pas ngrihet përsëri ndërsa plaket.
Harrojeni ketë – mund të mos jetë më e vërtetë.
Një studim i ri kërkimor i bazuar në gjetjet nga gjashtë vende anglishtfolëse sugjeron se të rinjtë janë shumë më pak të lumtur se gjeneratat para tyre.
Studimi i komisionuar nga Kombet e Bashkuara i publikuar nga Byroja Kombëtare e Kërkimeve Ekonomike (NBER) me bazë në Shtetet e Bashkuara zbulon një rënie të vazhdueshme të kënaqësisë dhe lumturisë nga jeta mes të rinjve në dekadën e fundit. Bashkëautor nga psikologu i Universitetit Shtetëror të San Diegos, Jean Twenge dhe ekonomisti i Universitetit Dartmouth, David G Blanchflower, hulumtimi shqyrtoi të dhënat e mbledhura nga 11 sondazhe në të gjithë Australinë, Kanadanë, Irlandën, Zelandën e Re, Mbretërinë e Bashkuar dhe SHBA.
Por studimet nga pjesë të tjera të botës duket se sugjerojnë se këto rezultate në përgjithësi janë të vërteta edhe atje.
Përfundimet e studimit nga Blanchflower dhe Twenge përmbysin besimin e mbajtur prej kohësh se lumturia ndjek një kurbë në formë U.
Sa i rëndësishëm është ky ndryshim – dhe çfarë po nxit pakënaqësinë në rritje mes të rinjve?
Çfarë ka gjetur hulumtimi?
Studiuesit thonë se një rënie e pakënaqësisë është veçanërisht e dukshme tek të rriturit e rinj dhe adoleshentët e moshës 12 deri në 25 vjeç, shumë prej të cilëve po përballen me depresion dhe shqetësim psikologjik me ritme shumë më të larta se ata që janë vetëm disa vjet më të vjetër.
Ndërkohë, të moshuarit ende përjetojnë kënaqësi në rritje nga jeta me moshën.
Zhvendosja tronditëse ka ngritur shqetësime se brezat e rinj po përballen me sfida të pashembullta në një botë post-COVID, veçanërisht me rritjen e teknologjisë dixhitale dhe pasigurinë ekonomike.
Çfarë fshihet pas kësaj rënieje brezash?
Sipas gjetjeve të studimit, ekziston një lidhje e qartë midis një rënie të lumturisë dhe rritjes së përdorimit të internetit, në një epokë të telefonave inteligjentë dhe mediave sociale. Kjo, thonë studiuesit, është pika kryesore e dallimit midis brezave të rinj sot dhe atyre para tyre.
Interneti është “pretendenti kryesor” për fajin, tha Blanchflower për Al Jazeera. “Asgjë tjetër nuk përputhet me faktet.”
Në vitin 2024, një Sondazh i Pew Research zbuloi se tre në katër adoleshentë amerikanë ndiheshin të lumtur ose të qetë kur ishin pa telefonat inteligjentë. Studiuesit pas një studimi të vitit 2024 që tregonte se adoleshentët dhe te rinjte britanikë ishin më pak të lumtur në Evropë arritën gjithashtu në përfundimin se media sociale ishte një arsye kryesore.
Pohimi i Blanchflower duket se mbështetet nga kërkimet në vende të tjera në mbarë botën, duke përfshirë Lindjen e Mesme, Afrikën dhe Amerikën Latine, ku gjithnjë e më shumë të rinj po fitojnë akses në telefonat inteligjentë.
Blanchflower, i cili punoi në një studim të ngjashëm që anketoi vendet afrikane, të titulluar Shëndeti Mendor i të Rinjve në Afrikë, i botuar nga NBER në dhjetor 2024, tha se ndërsa rreth gjysma e popullsisë së madhe të kontinentit nuk e ka përdorur kurrë internetin, ata që e kanë përdorur kanë më shumë gjasa të shfaqin “probleme të shëndetit mendor”.
“Mungesa e internetit mund të ndihmojë në shpjegimin se pse shëndeti mendor i të rinjve afrikanë ka rënë më pak se gjetkë,” tha studimi. “Megjithatë, ka rreziqe në horizont pasi shitjet e telefonave inteligjentë rriten.”
Punimi hulumtues vlerësoi studimet në dhjetëra vende afrikane që të gjitha treguan një kurbë lumturie në formë U, duke sugjeruar një korrelacion midis aksesit të ulët në internet dhe niveleve më të larta të lumturisë tek të rinjtë.
“Është padyshim një trend global, kryesisht për ata që janë të lidhur me internetin,” tha Blanchflower.
Sipas Blanchflower, ka gjithashtu dëshmi se nivelet e lumturisë së njerëzve të moshës së mesme që përdorin telefona inteligjentë janë më të ulëta krahasuar me paraardhësit e tyre në gjeneratat e mëparshme në të njëjtën moshë që nuk përdornin telefona inteligjentë ose internet.
Çfarë tjetër po nxit rënien?
Megjithatë, interneti dhe telefonat inteligjentë mund të mos jenë shtytësit e vetëm pas rënies së lumturisë tek të rinjtë.
Studimi sugjeron se vështirësitë ekonomike dhe vetmia mund të jenë gjithashtu një faktor kontribues.
“Një numër i forcave kulturore mund të kenë pasur një ndikim negativ në kënaqësinë e jetës dhe pikëpamjet e shoqërisë, duke përfshirë rënien e ndërveprimit social personal, rritjen e përdorimit të mediave sociale dhe rritjen e pabarazisë në të ardhura”, thotë studimi.
Raporti Botëror i Lumturisë në 2024 tregoi se globalisht, të rinjtë nën moshën 30 vjeç kanë dëshmuar një rënie dramatike të lumturisë që nga pandemia COVID-19. Rënia e lumturisë është veçanërisht e mprehtë në SHBA, të cilat ranë nga 20 vendet më të lumtura të indeksit për herë të parë që nga publikimi i raportit në 2012.
Autorët e studimit thonë se do të nevojiten më shumë kërkime për të kuptuar pse të rinjtë duken të jenë gjithnjë e më të pakënaqur, në mënyrë që të ndihmojnë politikëbërësit të hartojnë hapa konkretë për ta kthyer këtë ndryshim.
Megjithatë, Blanchflower ka dyshime për perspektivat e ndryshimit të këtij trendi.
“Shqetësimi është se rënia e mirëqenies së të rinjve vazhdon,” tha Blanchflower. “Ajo po përhapet në mbarë botën.”
Ai u bëri thirrje njerëzve që të “largohen nga telefonat e tyre” dhe të ndërveprojnë me të tjerët.
