Tregjet globale të naftës mund të përballen me një periudhë kritike gjatë muajve korrik dhe gusht, ndërsa tensionet e vazhdueshme për shkak të krizës me Iranin, rezervat në rënie dhe mungesa e furnizimeve të reja nga Lindja e Mesme po rrisin presionin mbi ekonominë botërore.
Paralajmërimi u bë nga drejtori ekzekutiv i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA), Fatih Birol, gjatë një fjalimi në institutin britanik Chatham House.
Sipas Birol, tregjet po i afrohen asaj që ai e quajti “zona e kuqe”, pasi rezervat po pakësohen ndërsa kërkesa për karburant pritet të rritet ndjeshëm gjatë sezonit veror të udhëtimeve.
Ai tha se një nga zgjidhjet më të rëndësishme për të ulur tronditjen energjetike do të ishte rihapja e plotë dhe pa kushte e Ngushticës së Hormuzit – një prej rrugëve më të rëndësishme për transportin e naftës në botë.
Birol deklaroi se vendet anëtare të IEA-së kanë ende mundësi të përdorin më shumë nga rezervat strategjike të naftës, duke kujtuar se një pjesë e tyre është përdorur edhe në muajin mars, ndërsa rreth 80% e rezervave kolektive mbeten ende të paprekura.
Ai paralajmëroi se aktualisht nuk po vijnë sasi të reja nafte nga Lindja e Mesme, ndërsa kërkesa po rritet për shkak të sezonit të verës.
“Ky mund të jetë një moment i vështirë dhe mund të hyjmë në zonën e kuqe në korrik-gusht nëse nuk shohim përmirësime”, u shpreh ai.
Drejtori i IEA shtoi se nuk ka parë kurrë më parë një ndikim kaq të fortë të zhvillimeve gjeopolitike mbi sektorin energjetik dhe paralajmëroi se rritja e çmimeve mund të përdoret politikisht nga forcat ekstremiste në Evropë.
Sipas tij, mungesa aktuale në treg arrin në rreth 14 milionë fuçi nafte në ditë për shkak të ndërprerjeve të furnizimit.
Birol vlerësoi se rikthimi i prodhimit normal të naftës mund të kërkojë të paktën një vit dhe se disa vende që varen nga të ardhurat e naftës – si Iraku – mund ta kenë të vështirë të investojnë sërish në kapacitetet prodhuese.
Ai shtoi se reputacioni i Lindjes së Mesme si furnizues i qëndrueshëm energjie është dëmtuar dhe se shumë vende do të orientohen drejt burimeve më të sigurta, përfshirë energjinë e rinovueshme dhe atë bërthamore.
