Presidentët Donald Trump dhe Vladimir Putin ulen sot ballë për ballë për të gjetur një zgjidhje për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë.
Por, “samiti Trump-Putin në Alaskë nuk do të jetë një ndarje e stilit të Jaltës dhe nuk ka gjasa të ketë ndonjë marrëveshje të madhe”.
Kështu shkruan gazeta amerikane “The Times”, e cila sjell në kujtesë samitin fatal të Jaltës më 1945, ku tre të mëdhenjtë (Rusvelti i SHBA, Stalini i Bashkimit Sovjetik dhe Churchill i Mbretërisë së Bashkuar) ndanë planetin në fund të Luftës së Dytë Botërore.
Sipas “The Times”, “nga Uashingtoni përpara samitit po flitet se nuk do të ketë marrëveshje të mëdha, as largime historike. Suksesi në samitin e Anchorage do të matet me faktin nëse arrihet të paktën një lëvizje graduale drejt paqes”.
Në analizën e saj, gazeta amerikane hedh poshtë idenë e ndarjes së territoreve si në Jaltën e 1945-ës, pasi tashmë në tryezë mungon anëtari i ri i “Tre të Mëdhenjve”, Kina, si dhe për faktin se historia e luftës në 20 vitet e fundit është shumë e ndryshime nga ajo e para vitit 1945, çka hedh dyshime të mëdha mbi aftësinë e SHBA-ve, Rusisë apo Kinës, për të arritur qëllimet e tyre me forcë.
Pra, asnjë dorëzim, asnjë ndarje territoriale midis fuqive të mëdha, asnjë hap i madh strategjik i SHBA-së. Çfarë mund të presim nga Anchoragem cilat janë pesë gjërat kryesore, që kërkojnë liderët? Presidenti amerikan, Donald Trump, ka thënë se dëshiron ta shfrytëzojë këtë samit për ta shtruar rrugën për një takim tjetër që do ta përfshinte edhe presidentin ukrainas, Volodymyr Zelensky. Trump e ka bërë të qartë se dëshiron të arrijë një armëpushim sa më shpejt që është e mundur, si hap i parë drejt zgjidhjes përfundimtare.
Mirëpo, disa analistë kanë thënë se Putini do t’i trazojë ujërat duke bërë propozime tjera. Shumë analistë e shohin takimin me Trumpin si fitore për Putinin, teksa lideri rus tenton t’i japë fund izolimit ndërkombëtar. Përtej kësaj, synimi i Putinit për territore vazhdon të mos ndryshojë qysh prej fillimit të luftës. Për këtë arsye, Putini pritet t’i rezistojë idesë së pranimit të armëpushimit.
Nga ana e tij, Presidenti ukrainas dëshiron ta ketë një ulëse në tavolinë. Zelensky është përjashtuar nga bisedimet dhe ka paralajmëruar se vendimet që merren në mungesë të tij do të jenë pa asnjë kuptim. Çështja e koncesioneve territoriale është diçka që Zelensky e ka hedhur poshtë vazhdimisht.
Si është situata në fushëbetejë? Rusia kontrollon rreth një të pestën e territorit ukrainas, që përbën afërsisht 114.500 kilometra katrorë. Vija e frontit të luftës është rreth 1.000 kilometra e gjatë dhe kalon nëpër rajonet kryesore të Ukrainës.
Rusia do të vazhdojë të insistojë në diskutimin e asaj që e konsideron “rrënjën” e konfliktit – kod i Kremlinit përmes të cilit kërkon që Ukraina të heqë dorë nga ambiciet për anëtarësim në NATO, si dhe marrjen e hapave për çarmatosje të ushtrisë ukrainase. Secila palë i ka vijat e kuqe, prandaj rruga deri te arritja e paqes nuk është e lehtë.
