Zhvarrosjet në Hajvali: Një Hulumtim mbi të Zhdukurit pas Luftës së Kosovës
Më 21 tetor 2025, Komisioni Qeveritar për të Zhdukurit njoftoi se ajo që dukej si një operacion i rëndësishëm për përmirësimin e ndjenjës së drejtësisë dhe mbylljes për familjet e të zhdukurve, ka shpërthyer në varrezat e fshatit Hajvali në Prishtinë. Atje, janë gjetur mbetje mortore të katër personave, të cilat dyshohet të jenë nga koha e luftës. Andin Hoti, kryetar i komisionit, deklaroi se këtë vit janë zhvilluar gërmime në 24 lokacione të ndryshme brenda Kosovës, nga të cilat në 12 raste janë identifikuar mbetje mortore që mund të jenë të lidhura me listën e personave të zhdukur.
Hoti theksoi se ky operacion erdhi pas një bashkëpunimi të ngushtë me organizatat ndërkombëtare dhe se do të duhen disa muaj për identifikimin e mbetjeve. Kushtrim Gara, anëtar i komisionit, sqaroi se gërmimet në Hajvali po bëhen për herë të dytë, pas përpjekjeve fillestare menjëherë pas luftës, ato që rezultuan me gjetjen e tetë trupave. Ai po ashtu njoftoi se sipas informacioneve, ndodhen dyshime për shtatë persona të tjerë që mund të jenë në atë lokacion.
Një nga sfidat më të mëdha mbetet edhe mungesa e informacionit të besueshëm dhe mosgatishmëria e Serbisë për të bashkëpunuar në këtë proces. Ditor Haliti, drejtor i Institutit të Mjekësisë Ligjore, e konfirmoi se dyshimet se mbetjet e gjetura i përkasin periudhës së luftës janë të bazuara, duke shtuar se pas verifikimit dhe identifikimit, do të njoftohen familjarët.
Gjatë luftës së Kosovës, rreth 13 mijë njerëz u vranë, ndërsa aktualisht, 1534 të tjerë vazhdojnë të jenë të zhdukur. Ky proces i gërmimeve paraqet një hap të rëndësishëm drejt zbulimit të së vërtetës dhe dhënies fund historive tragjike për familjet që kanë humbur të afërmit e tyre.
