Lumi Vjosa, i njohur si lumi i fundit i egër në Evropë dhe i shpallur Park Kombëtar vetëm dy vite më parë, po përballet me një ndotje të rëndë që ka tronditur opinionin publik dhe komunitetin mjedisor. Në ujërat e tij po derdhen mbetje të naftës dhe mbetjet e përpunimit të asfaltit përmes disa prej degëve që e furnizojnë, duke e kthyer rrjedhën e dikurshme të kristaltë në një masë të errët dhe ngjitëse, të ngjashme me katranin.
Ekspertët mjedisorë paralajmërojnë se edhe sasira shumë të vogla të naftës mjaftojnë për të ndotur mijëra litra ujë të pastër, por situata aktuale tejkalon çdo parashikim. Pamjet e fundit të publikuara nga organizata “Blue Heart Rivers” dëshmojnë për një ndotje të përmasave të jashtëzakonshme, degë të tëra të lumit janë të mbuluara me shtresa të trasha të naftës së papërpunuar.
Ulrich Eichelmann, drejtues i organizatës ndërkombëtare mjedisore Riverwatch, ka hyrë personalisht në zonën e ndotur, i veshur me qese plastike në këmbë për t’u mbrojtur nga ndotja, dhe ka dokumentuar gjendjen.
Ai përshkruan një panoramë dramatike: “Kjo nuk është më ujë. Është një përzierje e trashë, baltë dhe naftë, me thellësi rreth 10 centimetra. Është një nga rastet më të rënda të shkatërrimit të një lumi që kam parë ndonjëherë. Dhe fakti që ndodh brenda një Parku Kombëtar është i papranueshëm.”
Gjatë inspektimit, Eichelmann gjeti edhe një gjarpër uji të ngordhur, i cili nuk kishte mundur t’i shpëtonte ndotjes, simbol i tragjedisë ekologjike që po zhvillohet.
Sipas tij, dëmet ndaj biodiversitetit janë tashmë të parikuperueshme, me qindra gjallesa që kanë humbur jetën. Ky skandal vjen në një moment paradoksal pasi vetëm pak ditë më parë, Ministrja e Turizmit dhe Mjedisit, Mirela Kumbaro, deklaroi se Vjosa është në proces për t’u përfshirë në listën e trashëgimisë së UNESCO-s, në kuadër të programit “Njeriu dhe Biosfera”.
Megjithatë, situata në terren e rrezikon seriozisht këtë status të rëndësishëm, duke vënë në pikëpyetje edhe vetë titullin që i është dhënë lumit si “i fundit i egër në Evropë”.
Kjo përbën një krim të rëndë mjedisor, i cili kërkon një reagim urgjent nga autoritetet shqiptare. Ndotësit duhet të identifikohen dhe të mbajnë përgjegjësi për dëmet e shkaktuara.
