Rritja e konsumit të birrës për shkak të fluksit të lartë të turistëve të huaj vitet e fundit në vend që të ndihmojë prodhimin vendas ka nxitur importet. Të dhënat zyrtare nga doganat tregojnë se gjatë vitit 2024 u konsumuan 95 mijë tonë birrë, ku rreth 59 mijë tone ose 62% e totalit ishte import. Pesha e importeve të birrës në tregun vendas ka ardhur në rritje te ndjeshme vitet e fundit.
Më 2021 birra e importit zuri vetëm 55.5% të konsumit, ndërsa para pandemisë ky raport ishte edhe më i ulët. Në vitin 2027 birra e importit zyri 50 për qind të tregut. Birra e importit e konkurroi birrën vendase për shkak të kostove më të lira të prodhimit. Burimet nga tregu pohuan se gjatë vitit të kaluar për secilin operator prodhimi ra nga 8 deri 10% krahasuar me 2023.
Nga 1 janari 2023 kompanitë shqiptarë po paguajnë dyfishin e akcizës së birrës. Ndryshimi i akcizës rriti edhe 22% kostot e prodhuesve, që prej kohësh vuanin shtimin e kostove nga shtrenjtimi i lëndës së parë të birrës malto, materialeve ambalazhuese dhe rritja e rrogave të punonjësve.
Prodhimi i vendit para ndryshimeve fiskale ka qenë i tarifuar me 360 lekë/HL për prodhuesit nën 200,000 Hl, ndërsa për prodhimin mbi këtë nivel akciza ishte 710 lekë. Pas ndryshimeve në ligjin “Për akcizat në Republikën e Shqipërisë”, taksa u unifikua në 710 lekë të prodhuesve nën dhe mbi 200,000 Hl, si vendas dhe të huaj.
Nga mospërballimi i kostove për gati 3 muaj në 2023, disa fabrika mbyllën përkohësisht prodhimin. Ndërsa në fund të 2024-s fabrika e birrës Stela e themeluar që në vitin 1994, për shkak të humbjeve financiare dhe vështirësive për të mbuluar kostot operacionale pas rritjes së akcizës, u shit te kompania e importit të pijeve “Eurolab Internacional Grup”.
Prezenca e lartë e birrave të huaja po shtohet nga viti në vit, pasi çmimet e shitjes së birrës së importit janë më të lira sesa prodhimi vendas. Në supermarkete çmimi për kanoçe birrë vendase varion nga 95 deri 100 lekë kundrejt 79 deri 89 lekë për kanoçe që shitet birra e importit. Për shkak të kostove të larta, veçanërisht nga rritja e akcizës e kemi të pamundur të konkurrojmë në çmime.
Me nisjen e sezonit turistik nuk pritet të këtë rritje të ndjeshme të kërkesës, pasi prodhuesit vendas nuk janë në gjendje të përballojnë konkurrueshmërinë në çmime nga kostot e larta të akcizës. Rritja e konusmit për shkak të turzimit në shumë artikuj ushqimorë në vend që të nxisë prodhimin ka rritur importet, duke bërë që një pjesë e madhe e të ardhurave nga turizimi të rikthehen jashtë për blerjen e mallrave./ Monitor
