Më 8 dhjetor 2025, Këshilli i Bashkimit Evropian shpalli Kosovën si një vend të sigurt të origjinës, duke e vendosur atë në një listë që gjithashtu përfshin Bangladeshin, Kolumbinë, Egjiptin, Indinë, Marokun dhe Tunizinë. Ky hap do të lejojë shtetet anëtare të përshpejtojnë procedurat e azilit për qytetarët e vendeve të përfshira, duke thjeshtuar procesin për ata që nuk përballen me rrezik të përndjekjes ose shkeljeve të rënda të të drejtave të njeriut.
Masa u njoftua pas miratimit të dy ligjeve të reja të BE-së që prekin politikat e azilit. Sipas këtyre ligjeve, shtetet anëtare do të kenë mundësinë të refuzojnë kërkesat për azil si të papranueshme në disa raste, duke përfshirë situatat kur ekziston një lidhje midis aplikuesit dhe një vendi të tretë, ose kur aplikuesi ka kaluar tranzit përmes një vendi të tillë. Një tjetër përjashtim do të jetë kur ka një marrëveshje me një vend të tretë të sigurt për shqyrtimin e kërkesës për azil jashtë BE-së.
Koncepti i “vendit të sigurt të origjinës” lejon që procedurat e azilit të përshpejtohen, duke përfshirë edhe në pikat kufitare dhe zonat e tranzitit. Një vend përfshihet në këtë kategori vetëm nëse përmbush standarde të larta sigurie dhe respekton të drejtat themelore të qytetarëve të tij.
Për vendet kandidate për anëtarësim në BE, statusi si vend i sigurt mund të pezullohet në raste konflikti të armatosur, vendosje të masave kufizuese ndaj të drejtave të njeriut, ose rritje të ndjeshme të përqindjes së vendimeve pozitive për kërkesat e azilit. Komisioni Evropian do të monitorojë situatën dhe, nëse është e nevojshme, mund të pezullojë statusin e sigurisë për të gjithë vendin ose për pjesë të tij, në përputhje me situatën aktuale.
Ky zhvillim e vendos Kosovën në një pozitat më të favorshme në kontekstin e politikave të azilit evropian, duke rritur mundësitë për qytetarët e saj dhe duke forcuar hapësirën për integrim në BE.
