Sipas një raporti mbi progresin në Kosovë, vetëm 31% e fëmijëve romë, ashkalinj dhe egjiptianë përfundojnë arsimin e mesëm të lartë, krahasuar me 87% të mesatares kombëtare. Kushtet ekonomike të vështira, braktisja e shkollës dhe martesat e hershme janë disa nga shkaqet që ndikojnë në këtë situatë. Bajram Ilazi, përfaqësues i organizatës “Voice of Roma, Ashkali and Egyptians”, thekson se ky nivel i ulët i përfshirjes në arsim është shqetësues dhe se hapat që janë ndërmarrë nga institucionet nuk janë të mjaftueshëm për të përmirësuar situatën.
Ndërsa Ministria e Arsimit raportoi se 146 nxënës kanë braktisur shkollën vitin e kaluar, Ilazi nënvizon se shkaqet e braktisjes nuk lidhen vetëm me çështje ekonomike, por edhe me faktorë socialë si martesat e hershme dhe presioni për punë nga ana e djemve në këtë komunitet. Bullizmi nga bashkëmoshatarët dhe mësuesit gjithashtu ndikon negativisht në motivimin e fëmijëve për të vazhduar shkollimin.
Rinor Qehaja, një ekspert në fushën e arsimit, paralajmëron se mospërfshirja e këtyre fëmijëve në arsim ka pasoja afatgjata, duke kontribuar në një seri probleme shoqërore dhe ekonomike në komunitet. Ai thekson se shkollimi i obligueshëm është i lidhur ngushtë me mirëqenien socio-ekonomike të komuniteteve. Në Kosovë, rreth katër mijë fëmijë nga mosha pesë deri në tetëmbëdhjetë janë jashtë bankave shkollore. Sipas regjistrimit të fundit nga Agjencia e Statistikave të Kosovës, rreth 8,500 fëmijë nga këto komunitete janë në moshën për shkollim të obligueshëm, ndërsa vetëm rreth 4,000 janë të përfshirë në shkolla.
Kjo situatë tregon se nevojiten përpjekje më të mëdha dhe më efektive nga institucionet dhe organizatat për të garantuar qasje të barabartë në edukim për të gjithë fëmijët e këtyre komuniteteve, për të luftuar edhe diskriminimin dhe për t’i ofruar atyre mundësi të barabarta për një të ardhme më të mirë.
