Më 16 dhjetor 2025, liderët e shteteve që ndodhen në kufirin lindor të Bashkimit Evropian kërkuan që financimet e BE-së të prioritizohen për projektin “Eastern Flank Watch”. Ata argumentuan se këto shtete janë “në vijën e parë të mbrojtjes” kundër kërcënimeve nga Rusia. Në një deklaratë të përbashkët pas një samiti në Helsink, udhëheqësit e Suedisë, Finlandës, Polonisë, Estonisë, Letonisë, Litvanisë, Rumanisë dhe Bullgarisë e panë Rusinë si kërcënimin më të madh dhe të drejtpërdrejt për sigurinë evropiane.
Projekti “Eastern Flank Watch” është një nga katër projekte kryesore që Komisioni Evropian propozi për t’u financuar urgjentisht në një plan përgatitor të mbrojtjes deri në vitin 2030. Ky projekt ka për qëllim përmirësimin e kapaciteteve të shteteve lindore të BE-së për të përballuar kërcënime të ndryshme, përfshirë operacione hibride dhe agresion të armatosur.
Propozimi, megjithatë, nuk përmban detaje mbi se si do të duket projekti apo sa do të kushtojë. Udhëheqësit e BE-së nuk e kanë miratuar ende këtë plan, por pritet që ta bëjnë në samitin e ardhshëm në Bruksel. Plani është një pjesë e një seri paketash për të rritur prodhimin dhe blerjet e mbrojtjes evropiane përpara fundit të dekadës, duke pasur parasysh shqetësimet se Moskë mund të provojë të testojë Nenin 5 të NATO-s në katër deri pesë vitet e ardhshme.
“Rritja e mbrojtjes evropiane nuk do të ndodhë nëse ne si shtete ne kufirin lindor të BE-së nuk bëjmë zërin tonë të dëgjohet”, tha kryeministri finlandez Petteri Orpo. Ai shprehu gatishmërinë e Finlandës për të udhëhequr këtë projekt së bashku me Poloninë.
Përveç diskutimeve teknike për krijimin e masave konkrete, liderët theksuan nevojën për mbështetje të gjerë nga BE dhe përdorimin e instrumenteve të ndryshme të BE-së, duke përfshirë një program të sapo miratuar të industrisë mbrojtëse me 1.5 miliard euro. Tusk, kryeministri polak, theksoi se një nga qëllimet e këtij formati është përdorimi efektiv i fondeve të BE-së dhe shprehja e një presioni politik për të siguruar mbështetje të mëtejshme.
