Kongresi i 8-të i Liderëve të Religjioneve Botërore dhe Tradicionalëve u mbajt në Astana, Kazakistan, në datat 17 dhe 18 Shtator 2025, duke i dhënë një vëmendje të veçantë luftërave në Ukrainë dhe Gaza, si dhe numrit të rritur të viktimave dhe krimeve atje.
Më shumë se 100 përfaqësues nga religjione të ndryshme, përfshirë katolicizmin, islamin, judaizmin, dhe budizmin, u mblodhën për të diskutuar rolin e fesë në një botë të trazuar.
Pjesëmarrësit, përfshirë Presidentin e Kazakistanit, Kassym-Jomart Tokayev, ndanë shqetësime për polarizimin dhe tensionet në rritje midis vendeve, duke theksuar nevojën për respekt dhe dialog mes besimtarëve.
Tokayev e përcaktoi kongresin si një mundësi për të ndihmuar në shmangien e kaosit global dhe theksoi rëndësinë e diplomacisë shpirtërore, duke e konsideruar atë si një instrument të fuqishëm për paqe.
Ndërsa konflikti në Gaza ishte theksi i bisedave, delegatët nga Lindja e Mesme shprehën shqetësimin e tyre mbi luftën Izrael-Hamas, duke theksuar se ky konflikt nuk është thjesht një përplasje fetare.
Dr. Mohammed Abdulkarim Al-Issa e cilësoi dhunën si “të turpshme”, duke kërkuar njohjen e pavarësisë palestineze. Po ashtu, Rabbi kryesor i Izraelit, Kalman Meir Ber, theksoi se judaizmi nuk është kundër asnjë feje.
Një mesazh qendror i kongresit ishte rëndësia e dialogut ndërfetar për paqen. Rëndësia e shkencës dhe teknologjisë në sfidat globale si ndryshimet klimatike dhe përdorimi etik i inteligjencës artificiale u diskutuan gjithashtu.
Tokayev sugjeroi draftimin e një dokumenti të përbashkët mbi rolin e liderëve fetarë në përballimin e ndryshimeve klimatike.
Delegatët e mblodhën gjithashtu për të mbrojtur vendet e kultit nga vandalizmi dhe sulmet, duke theksuar nevojën për veprime urgjente.
Kongresi përfundoi me vendimin që takimi i ardhshëm do të mbahet në 2028 në Astana, duke vazhduar traditën e këtij evenimenti që i jep prioritet paqes dhe dialogut ndërfetar.
