Një raport i Anketës Botërore të Riskut nga Lloyd’s Register Foundation ka renditur Shqipërinë në mesin e 10 vendeve më të këqija në botë për ndarjen e mbeturinave shtëpiake. Sipas këtij raporti, vendi ka shumë pak struktura për të mbështetur ndarjen dhe riciklimin e mbetjeve, duke bërë që çdo ndarje e mbetjeve të jetë kryesisht e informale. Kosova renditet e treta pas Bregut të Fildishtë dhe Gabonit, në listën e vendeve që nuk ndajnë mbeturinat para se t’i hedhin në koshat e mbeturinave.
Agjencia Kombëtare e Ekonomisë së Mbetjeve (AKEM), e krijuar në vitin 2024, njofton se gjatë vitit të kaluar janë gjeneruar 870 mijë tonë mbetje në Shqipëri. Sidoqoftë, një pjesë e konsiderueshme e këtyre mbetjeve mendohet se përfundon në natyrë, me 8% të totalit që nuk është menaxhuar. Kjo nënkupton se mbi 70 mijë ton mbetje shpërndahen në mjedis çdo vit. Qarku Gjirokastër ka nivelin më të lartë të mbetjeve të pamenaxhuara prej 29.3%, pasuar nga Elbasani e Kukësi.
Ekspertët e mjedisit, si Klodian Muço, ndërlidhen këtë krizë menaxhimi me mungesën e fondeve dhe politikat e gabuara të institucioneve. Sipas Muços, shpenzimet për mjedisin shpesh janë për operacione dhe pagat e punonjësve, ndërsa investimet në terren mbeten të pakta. Kristi Bashmilli vëren se asnjë përpjekje për të ndarë mbeturinat nuk po jep rezultatet e pritura, duke çuar në mosbesim te qytetarët.
Pavarësisht nismave dhe marrëveshjeve ndërkombëtare për të reduktuar mbeturinat dhe për të rritur riciklimin, Shqipëria edhe sot e kësaj dite është larg një menaxhimi të përshtatshëm të mbetjeve. Një shqetësim kyç që përmenden nga ekspertët është se, edhe me angazhimet për të reduktuar emetimet e karbonit, vendi ka shumë për të bërë për të arritur standardet e nevojshme për t’u integruar në Bashkimin Evropian. Klodian Muço shprehet se, pavarësisht angazhimeve, Shqipëria është ende mbrapa në menaxhimin e mbetjeve.
