Të enjten skadon traktati i fundit bilateral midis Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë që kufizon armët nukleare strategjike, çka do të lërë dy vendet pa kontroll mbi arsenalin e tyre bërthamor. Traktati i ri i reduktimit të armëve strategjike (New START), i nënshkruar nga presidenti amerikan Barack Obama dhe homologu i tij rus Dmitry Medvedev në 2010, parashikonte reduktimin e forcave bërthamore strategjike dhe inspektime të shumta për të verifikuar respektimin.
Ky pakt, i njohur si Traktati mbi Mësimet për Reduktimin dhe Kufizimin e Armëve Nukleare Strategjike, caktonte një limit prej 1,550 kokash bërthamore për secilën palë, që duhej të ishin të vendosura në 700 raketat dhe bombarduesit e gatshëm për përdorim. Traktati duhej të skadonte në 2021, por u zgjat për pesë vite të tjera. Megjithatë, inspektimet e brendshme që ishin pjesë e marrëveshjes u pezulluan në 2020 për shkak të pandemisë COVID-19 dhe nikë asnjëherë nuk u rinisën.
Në shkurtin e vitit 2023, presidenti rus Vladimir Putin pezulloi angazhimin e Moskës, duke thënë se nuk mund të lejonte inspektime nga SHBA në një kohë kur objektivi i NATO-s ishte shpallur haptas si mposhtja e Moskës në Ukrainë. Ndërkohë, Kremlini theksoi se nuk po tërhiqej nga pakti, duke u angazhuar të respektonte kufizimet e armëve bërthamore.
Një kohë të gjatë, Rusia dhe SHBA kanë poseduar rreth 90% të armëve bërthamore në botë. Të dyja vendet po modernizojnë programet e tyre për tri këmbët e triadës bërthamore (tokë, det dhe ajër), ndërsa Rusia ka kërcënuar vazhdimisht me përdorimin e armëve bërthamore për të mbrojtur interesat e saj sigurisë.
Kina, e cila kurrë nuk ka qenë pjesë e marrëveshjeve për kontrollin e armëve bërthamore, po rrit arsenalin e saj, me mbi 600 kokat bërthamore dhe ritmin e rritjes prej 100 armësh të reja çdo vit. Uashingtoni kërkon që çdo marrëveshje bërthamore me Rusinë të përfshijë edhe Kinën, por Pekini ka refuzuar të bashkëpunojë.
Në anën tjetër, fuqitë evropiane si Franca dhe Britania kanë përfshirë edhe ato në diskutime mbi armët bërthamore, duke theksuar se çdo negociatë duhet të jetë gjithëpërfshirëse. Me kalimin e kohës, rritja e tensioneve dhe reduktimi i marrëveshjeve bërthamore rrezikon të nxjerrë në pah një garë të re armatimi dhe destabilizim në nivel global.
