Në podcastin “PIKË” me Veton Surroin, analisti Ilir Kulla shprehu shqetësime për rritjen e investimeve serbe në mbrojtje, duke e quajtur Serbinë si një vend që vepron “si në luftë”. Ai nënvizoi se kjo situatë është e rëndësishme për Kosovën, sidomos pasi Serbia nuk e njeh atë si shtet dhe investon më shumë në mbrojtje se të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor së bashku, përfshirë anëtarët e NATO-s, si Kroacia dhe Shqipëria.
Surroi e vendosi këtë diskutim në një kontekst gjeopolitik më të gjerë, duke theksuar se botën po e përjeton një rikonfigurim, me dhunë në Lindjen e Mesme, tensione mes Rusisë dhe Perëndimit, dhe një sfidë për sigurinë evropiane. Ai theksoi se nuk është e garantuar që Shtetet e Bashkuara do të ofrojnë siguri pa kushte për Europën në të ardhmen.
Kulla sugjeroi se Kosova duhet të përgatitet për skenarë të ndryshëm, duke e kujtuar sulmin në Banjskë dy vjet më parë dhe duke zbuluar se situata mund të kishte përshkallëzuar nëse Perëndimi nuk do të kishte intervenuar. Ai e cilësoi raportin mes Kosovës dhe Serbisë si një “luftë të papërfunduar” dhe sugjeroi që Kosova duhet të investojë rreth një miliard euro në vit për të forcuar mbrojtjen e saj, duke përfshirë fuqinë tokësore, mbrojtjen ajrore dhe teknologjitë informative.
Në pjesën tjetër të diskutimit, Kulla ngriti domosdoshmërinë e një Plani B për shqiptarët, në rast se processi i integrimit evropian dështon. Ai përmendi nisma si “Ballkani i Hapur” dhe Procesi i Berlinit që nuk kanë sjellë rezultate të prekshme. Një alternativë që ai paraqiti ishte krijimi i një konfederate ndërshqiptare, e cila do të forconte sigurinë kolektive duke ruajtur autonominë e secilës palë.
Surroi përmendi se shpresat për integrim në BE mbeten, por theksoi se realiteti gjeopolitik kërkon një mendim strategjik afatgjatë dhe përgatitje për skenarë të ndryshëm.
