A mund të vendosë një vend një kufi të caktuar për popullsinë e tij? Kjo është pyetja së cilës Zvicra do t’i përgjigjet të dielën, kur votuesit të shkojnë në kutitë e votimit për të vendosur mbi një propozim për të kufizuar popullsinë e tyre në 10 milionë, një veprim që ka nxjerrë në pah përçarjet rreth emigracionit në kombin alpin.
Ky veprim mbështetet nga Partia Popullore Zvicerane e krahut të djathtë, e cila e përshkruan atë si një “iniciativë qëndrueshmërie” që synon të lehtësojë presionin mbi strehimin, shërbimet publike dhe mjedisin.
Duke e quajtur atë një “iniciativë kaosi”, qeveria, parti të tjera politike, udhëheqës biznesi dhe sindikata argumentojnë se kjo do t’i privojë spitalet dhe hotelet nga stafi shumë i nevojshëm dhe do të dëmtojë marrëdhëniet e fituara me vështirësi me Bashkimin Evropian, duke e lënë Zvicrën jo-anëtare të BE-së të izoluar në një botë shumë të rrezikshme.
Popullsia e Zvicrës është rritur me shpejtësi që nga viti 2002, kur ishte 7.3 milionë. Tani ajo është 9.1 milionë, 27% e të cilëve janë banorë zviceranë që kanë lindur jashtë vendit.
Sistemi i demokracisë së drejtpërdrejtë në Zvicër do të thotë që të gjitha vendimet e mëdha merren nëpërmjet kutive të votimit. Aktivistët thjesht duhet të mbledhin 100,000 nënshkrime për të siguruar një votim mbarëkombëtar.
Shumë votues janë të shqetësuar nga trenat e mbipopulluar, apartamentet e shtrenjta dhe kostot në rritje të shëndetësisë. Sondazhet e fundit të opinionit tregojnë se ky mund të jetë një votim shumë i ngushtë.
Ata sugjerojnë se votuesit po i afrohen një votimi kundër me një diferencë shumë të vogël, me 52% kundër, por sondazhet mbeten të ndara, me 45% që thonë se janë në favor të propozimit dhe një numër të konsiderueshëm votuesish ende të pavendosur.
Helin Genis dhe Nils Fiechter kanë shumë të përbashkëta, por pikëpamjet e tyre diametralisht të kundërta mbi kufizimin e popullsisë zvicerane janë tregues të natyrës së polarizuar të këtij referendumi.
Pyetja kryesore nuk është se si t’i përjashtojmë njerëzit është si të krijojmë mjaftueshëm strehim të përballueshëm, të sigurojmë kushte të mira pune dhe të investojmë në një shërbim publik të fortë.
Për votuesit që ende nuk e kanë vendosur, një pyetje kyçe është se si do të funksionojë saktësisht një kufizim i popullsisë.
Vendosja e një kufizimi të rreptë në numrin e banorëve nuk është një masë që asnjë vend tjetër nuk e ka provuar, megjithëse Kina, përmes kufizimit të saj tashmë të braktisur për një fëmijë, u përpoq të ngadalësonte rritjen e popullsisë.
Propozimi zviceran thotë se popullsia nuk duhet të kalojë 10 milionë para vitit 2050 dhe urdhëron qeverinë të marrë masa sapo të arrihet shifra prej 9.5 milionësh.
Plane të tilla mund të përfshijnë kufizimin e numrit të personave që u është dhënë azil në Zvicër dhe ndërprerjen e të drejtave të ribashkimit familjar për punëtorët e huaj.
Nëse do të arrihej kufiri prej 10 milionësh, marrëveshjet ndërkombëtare që Zvicra ka nënshkruar, përfshirë lëvizjen e lirë të njerëzve në BE, do të duhej të ndërpriteshin.
Kjo perspektivë ka shkaktuar alarm në shoqatën e biznesit të Zvicrës, Economiesuisse.
Kryeekonomisti i saj, Rudolf Minsch, thotë se nëse mocioni miratohet, Zvicra “mund të përballet me sfida në marrëdhëniet e saj me Bashkimin Evropian”.
Kjo për shkak se Brukseli i ka paralajmëruar prej kohësh vendet jo-anëtare të BE-së se nuk mund të zgjedhin thjesht avantazhet e tregut të vetëm të BE-së dhe të shmangin angazhimet si lëvizja e lirë e njerëzve.
“BE-ja është ende partneri më i rëndësishëm tregtar për Zvicrën”, shpjegon Minsch, duke shtuar se “është në interesin tonë të kemi marrëdhënie të qëndrueshme dhe të qarta me partnerin tonë kryesor tregtar”.
Gjysma e të gjithë atyre që punojnë në hotelet e Zvicrës janë emigrantë. Spitalet dhe azilet e kujdesit varen gjithashtu nga punëtorët e huaj.
Partia Popullore Zvicerane argumenton se emigracioni në Zvicër thjesht po nxit një kërkesë gjithnjë e në rritje për më shumë shtretër spitalorë dhe më shumë vende në shkolla, dhe se kufizimi i imigracionit do të lehtësonte presionin.
Kundërshtarët thonë se kjo është jorealiste, duke treguar se 20% e popullsisë zvicerane tani është mbi 65 vjeç.
Punëtorët e rinj dhe taksapaguesit e rinj duhet të sigurojnë staf dhe të financojnë nevojat e një popullsie në plakje, dhe Zvicra nuk po i krijon vetë këta punëtorë të rinj, paralajmërojnë ata.
Zvicra, ashtu si fqinjët e saj në Evropë, po shpenzon më shumë për mbrojtje dhe, pavarësisht neutralitetit të saj, po planifikon lidhje më të ngushta mbrojtëse me fqinjët e saj.
Është prekur nga rritja e çmimeve të karburantit për shkak të pushtimit të Ukrainës nga Rusia dhe konfliktit në Iran. Gjithashtu, produktet e saj janë goditur nga tarifa ndëshkuese amerikane.
