Ministri i Financave, Petrit Malaj, njoftoi në përmbylljen e projektit “ProTax Albania” se zbatimi i taksës mbi pronën do të fillojë në vitin 2030. Kjo shtyrje për dy vjet është e nevojshme për shkak të procesit tranzitor të vlerësimit të pasurive të paluajtshme, që do të kërkojë nga vitin 2026 deri në vitin 2028.
Malaj deklaroi se projektligji është pothuajse i gatshëm dhe do t’i dorëzohet këshillit të ministrave. Ai theksoi se aktualisht ndodhemi në një moment kyç, ku sistemi është ndërtuar dhe gati për t’u dorëzuar. Projekti është hartuar sipas standardeve evropiane, me ndihmën e partnerëve suedezë dhe me angazhim institucional të qartë për të avancuar reformën. Brenda vitit 2026, të gjitha bashkitë do të jenë të integruara në sistemin e Kadastrës Fiskale si një parakusht për hapat e ardhshëm. Një proces kombëtar i vlerësimit të pronave është planifikuar për vitin 2027, me periudhën 2026-2027 që do të shërbejë si periudhë tranzitore deri në aplikimin e ligjit të ri.
Në vitin 2028, pritet të futen vlerësimet e bazuara në treg për ndërtesat, si dhe përmirësimi i normave dhe lehtësimeve. Me zbatimin e taksës mbi truallin në vitin 2030, do të finalizohet kjo reformë. Aktualisht, tatimi vjetor për ndërtesa banimi qëndron në 0.05% të vlerës kadastrale, ndërsa për ndërtesa komerciale në 0.02%.
Qëllimi i Malaj është të sigurohet një taksim i drejtë dhe efikas i pronës në Shqipëri, duke forcuar rolin e bashkive në mbledhjen e këtij taksi të rëndësishëm. Ai theksoi se reformat e tilla kërkojnë kohë dhe përpjekje, duke u ballafaquar me sfida si tërmeti i vitit 2019 dhe pandemia. Objektivi është të arrihet një taksë që përballet me 1% të PBB-së, në përputhje me standardet OECD.
Për vitin 2026, parashikimi i të ardhurave nga taksa e pronës është rreth 10 miliardë lekë, që korrespondon me rreth 100 milionë euro, 14 milionë euro më shumë se në vitin 2025. Malaj nënvizoi nevojën për një bashkëpunim më të ngushtë ndërmjet institucioneve dhe bashkive.
