Presidenti amerikan Donald Trump ka shpallur krijimin e një organi të ri ndërkombëtar të quajtur “Këshilli i Paqes” (i njohur gjithashtu si “Bordi i Paqes”), i cili sipas tij synon të shërbejë si një mekanizëm paqeruajtës dhe menaxhimi krizash, fillimisht i fokusuar në Gaza dhe më pas i zgjeruar në konflikte të tjera globale.
Sipas raportimeve të Reuters, Trump u ka dërguar ftesa rreth 60 vendeve për t’u bashkuar me këtë nismë. I njëjti raport thekson se anëtarësimi i përhershëm në këshill parashikohet për vendet që kontribuojnë me 1 miliard dollarë, ndërsa Trump do të mbajë postin e kryetarit për jetë.
Trump: “Ne kemi zgjidhur 8 luftëra”
Gjatë fjalimit të tij, Trump deklaroi se administrata e tij ka ndihmuar në zgjidhjen e tetë luftërave dhe se po përgatitet të bëjë të njëjtën gjë me një konflikt tjetër. Ai e quajti shpalljen e këshillit një “ditë shumë emocionuese” dhe theksoi se organi i ri do të bashkëpunojë me institucione ekzistuese ndërkombëtare, përfshirë Kombet e Bashkuara.
Kush mori pjesë?
Në skenën e Forumit Ekonomik Botëror në Davos, Trump u shoqërua nga një numër udhëheqësish që kanë pranuar ftesën për t’iu bashkuar Këshillit të Paqes. Mes tyre ishin presidentët e Azerbajxhanit, Argjentinës, Indonezisë, Kazakistanit dhe Kosovës, si dhe kryeministri hungarez Viktor Orbán, i vetmi përfaqësues nga Bashkimi Evropian.
Në ceremoni morën pjesë gjithashtu përfaqësues dhe udhëheqës nga Bahreini, Maroku, Armenia, Bullgaria, Jordania, Pakistani, Katari, Arabia Saudite, Turqia, Emiratet e Bashkuara Arabe, Uzbekistani dhe Mongolia.
Karrigia qendrore, e bardhë, ishte rezervuar për vetë Donald Trump, i cili u shpall udhëheqës i përhershëm i Këshillit të Paqes.
Pse “Këshilli i Paqes” ngjall dyshime?
Nisma ka hasur menjëherë skepticizëm, veçanërisht në Evropë. Burimi i parë i shqetësimit lidhet me modelin e anëtarësimit, i cili konsiderohet si një “biletë financiare” që krijon një klub të mbyllur dhe favorizon fuqinë ekonomike, në vend të parimit të barazisë ndërkombëtare.
Një tjetër pikë kritike është arkitektura politike e këshillit. Në një raport të Reuters thuhet se Roma e sheh problematike pjesëmarrjen në një organizatë të “udhëhequr vetëm nga presidenti i SHBA-së”, pasi kjo do të binte ndesh me parimet kushtetuese italiane mbi pjesëmarrjen e barabartë në organizatat ndërkombëtare. Sipas këtij qëndrimi, “Këshilli i Paqes” më shumë i ngjan një mekanizmi të hegjemonisë amerikane sesa një institucioni shumëpalësh.
Problemi i tretë lidhet me mbivendosjen institucionale. Në një debat të transmetuar nga CNN, këshilli u përmend si një pikë tensioni mes Trump dhe presidentit francez Emmanuel Macron, veçanërisht për shkak të përdorimit të kërcënimeve tregtare në kontekste që tradicionalisht i përkasin diplomacisë dhe sigurisë kolektive. Për Brukselin, kjo përzierje e “pushtetit të fortë” me arkitekturën e paqes përbën një rrezik serioz.
