Viti 2025 ka shënuar një rritje të ndjeshme të hapjes së bizneseve të reja në Shqipëri, me gjithnjë e më shumë qytetarë që zgjedhin të ndërmarrin iniciativa sipërmarrëse. Megjithatë, paralelisht me këtë zhvillim, huamarrja për hapjen e bizneseve ka pësuar një rënie të dukshme.
Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, kreditë për bizneset kanë zbritur në rreth 62.6 miliardë lekë gjatë vitit 2025, nga 80.6 miliardë lekë në vitin 2024. Ky trend sugjeron se shumë biznese të reja po hapen pa financim të jashtëm, duke u mbështetur kryesisht në burime vetjake.
Eksperti bankar Artur Ribaj vlerëson se kjo prirje tregon një forcim të kalimit drejt formalizimit. Sipas tij, një pjesë e bizneseve që më parë operonin pa u regjistruar, tani po krijojnë subjekte të reja, duke hyrë në sistemin ligjor dhe tatimor.
Të dhënat zyrtare tregojnë se gjatë vitit 2025 janë regjistruar 20,765 biznese të reja, nga 17,500 që ishin në vitin 2024. Tirana kryeson listën për numrin e regjistrimeve, e ndjekur nga Durrësi dhe Vlora.
Ribaj thekson se, krahas rritjes së numrit të bizneseve, është e domosdoshme përmirësimi i mekanizmave financiarë për mbështetjen e start-up-eve me ide inovative. Ai nënvizon se, edhe pse ekziston një fond i dedikuar nga Banka e Shqipërisë për bizneset e vogla dhe të mesme, huadhënia duhet të zgjerohet për të përfshirë sektorë që aktualisht mbeten të nënfinancuar.
Ekspertët apelohen gjithashtu për forcimin e kontrolleve tatimore, me qëllim krijimin e një mjedisi më të barabartë për sipërmarrësit. Sipas tyre, bankat duhet të adoptojnë një qasje më gjithëpërfshirëse dhe të shtrijnë kreditimin në sektorë të ndryshëm të ekonomisë, për të mbështetur rritjen dhe zhvillimin e bizneseve të reja.
Në tërësi, Shqipëria po kalon një fazë transformimi në fushën e sipërmarrjes. Ndërsa numri i bizneseve të reja po rritet ndjeshëm, sigurimi i mbështetjes financiare mbetet një sfidë kryesore që kërkon zgjidhje afatgjata.
