Evropa po përjeton një valë ekstreme të të nxehtit që ka përfshirë një pjesë të madhe të kontinentit, duke sjellë temperatura rekord dhe net të nxehta me shumë pak lehtësim nga vapa. Miliona qytetarë përpiqen të përballojnë temperaturat ndëshkuese, shpesh pa ajër të kondicionuar, që mbetet i rrallë në shumicën e shtëpive evropiane.
Ndryshe nga Shtetet e Bashkuara ku rreth 90% e shtëpive janë të pajisura me sisteme ftohjeje, në Evropë kjo përqindje qëndron rreth 20%. Në disa vende, si Mbretëria e Bashkuar dhe Gjermania, kjo shifër është edhe më e ulët – përkatësisht 5% dhe 3%. Në kushte të tilla, shumë qytetarë përballen me të nxehtin me ventilatorë, dushe të ftohta dhe paketa akulli.
Historikisht, Evropa nuk ka pasur nevojë për sisteme ftohjeje të avancuara, veçanërisht në veri të kontinentit. Por me ndryshimet klimatike që shkaktojnë valë më të zgjatura dhe më të hershme të nxehtësisë, pyetjet mbi mungesën e përhapur të kondicionerëve janë gjithnjë e më të forta.
Ekspertët theksojnë disa arsye për këtë mungesë: arkitektura e ndërtesave, që shpesh nuk është përshtatur për verë të nxehtë; kostot e larta të energjisë dhe pajisjeve; dhe perceptimi i kondicionerëve si luks, jo si domosdoshmëri. Ndërtesat evropiane janë shpesh të vjetra dhe të vështira për t’u përshtatur me sistemet moderne të ftohjes, ndërsa burokracia në disa vende, si Mbretëria e Bashkuar, e vështirëson instalimin e tyre në zona historike.
Për më tepër, përkushtimi i Bashkimit Evropian për neutralitet klimatik deri në vitin 2050 përbën një tjetër pengesë për zgjerimin e përdorimit të kondicionerëve. Këto pajisje konsumojnë shumë energji dhe nxisin ngrohjen e mjedisit përreth, duke kontribuar në një cikël të pafavorshëm klimatik.
Pavarësisht sfidave, përdorimi i kondicionerëve është në rritje të ndjeshme. Një raport i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA) parashikon që deri në vitin 2050, numri i njësive të kondicionerëve në BE do të arrijë në 275 milionë – më shumë se dyfishi i nivelit të vitit 2019. Kompanitë që instalojnë kondicionerë raportojnë një bum të kërkesës, sidomos gjatë valëve të fundit të të nxehtit.
Ndërkohë, politikanë si Marine Le Pen në Francë kanë filluar të propozojnë plane për investime të mëdha në infrastrukturën e ftohjes, duke e përdorur mungesën e aksesit në AC si argument politik kundër elitave.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se zgjidhjet afatgjata duhet të fokusohen në rritjen e efikasitetit të sistemeve të ftohjes dhe gjetjen e alternativave të qëndrueshme. “Çdo kondicioner që shitet sot do të ndikojë në konsumin e energjisë dhe në emetimet për dekadat e ardhshme,” paralajmëron IEA. Përballë një të ardhmeje gjithnjë e më të nxehtë, Evropa duhet të gjejë një ekuilibër mes nevojës për ftohje dhe objektivave klimatike.
