Komisioni Evropian ka deklaruar se migrantët që kanë hyrë në mënyrë të parregullt në enklavën spanjolle të Ceutës nuk do të lejohen të kalojnë drejt Evropës kontinentale. Deklarata vjen në një kohë kur disa vende të Bashkimit Evropian kanë kërkuar masa ndaj Spanjës, përfshirë pezullimin e saj nga zona Shengen, duke e akuzuar për dështime në kontrollin e kufirit të jashtëm të BE-së.
Komisioni Evropian bëri të ditur të premten se asnjë migrant i hyrë ilegalisht në Ceuta nuk është transferuar drejt territorit kontinental evropian.
Kriza e papritur e migracionit në enklavën spanjolle ka shkaktuar shqetësim në të gjithë Evropën dhe ka nxitur debate për funksionimin e kontrollit kufitar në zonën Shengen. Megjithatë, zyrtarët e BE-së kanë theksuar se personat që kalojnë kufirin në mënyrë të parregullt nuk do të kenë mundësi të lëvizin lirshëm drejt shteteve të tjera anëtare.
“Sot nuk ka lëvizje të mëtejshme drejt kontinentit evropian”, tha një zyrtar i BE-së, duke kundërshtuar pretendimet e disa përfaqësuesve të qendrës së djathtë në Evropë se migrantët mund të shpërndahen lirshëm në vendet e tjera të Unionit.
Rreth 60 mijë migrantë, kryesisht shtetas marokenë, hynë me forcë në enklavën spanjolle në Afrikë të enjten, duke shënuar valën më të madhe të mbërritjeve të parregullta të regjistruar ndonjëherë në një territor të Bashkimit Evropian. Në vend të solidaritetit me Spanjën, disa vende të BE-së, mes tyre Italia, Finlanda dhe Danimarka, kritikuan qeverinë e kryeministrit Pedro Sánchez, duke e akuzuar se nuk ka arritur të mbrojë siç duhet kufijtë e jashtëm të Evropës.
Edhe pse Ceuta është pjesë e territorit spanjoll, ajo i nënshtrohet rregullave të veçanta për lëvizjen e lirë. “Kontrollet për personat që largohen nga Ceuta dhe Melilla mbeten në fuqi sipas sistemit Shengen. Për këtë qëllim, këto territore konsiderohen kufij të jashtëm të Bashkimit Evropian”, tha një zyrtar i Komisionit Evropian.
Rregullat e lëvizjes së lirë në zonën Shengen zbatohen vetëm për qytetarët e BE-së, personat me leje qëndrimi të vlefshme dhe udhëtarët që plotësojnë kushtet për hyrje të ligjshme.
Ndërkohë, personat që hyjnë në Ceuta pa autorizim nuk mund të udhëtojnë drejt Spanjës kontinentale me traget apo avion pa kaluar më parë kontrollet e identitetit, çka e kufizon ndjeshëm mundësinë e largimit të tyre nga enklava.
Në rast se një migrant i parregullt kërkon azil, mund të zbatohen masa ndalimi përmes procedurave të përshpejtuara të shqyrtimit të kërkesave për mbrojtje ndërkombëtare, të vendosura në fuqi në qershorin e kaluar.
Deri në marrjen e një vendimi për kërkesën e tyre për azil, aplikantët nuk lejohen të largohen nga Spanja dhe mund të kthehen në vendin ku janë identifikuar nëse gjenden në një shtet tjetër të Bashkimit Evropian.
Vetëm personat që përfitojnë mbrojtje ndërkombëtare kanë të drejtë të lëvizin brenda zonës Shengen. Megjithatë, Maroku konsiderohet nga rregullat e BE-së si një “vend i sigurt origjine”, ndaj qytetarët e tij në parim kanë pak gjasa të marrin status mbrojtjeje.
Sipas Agjencisë së Bashkimit Evropian për Azilin, qytetarët marokenë kanë një shkallë të ulët të njohjes së kërkesave për azil, rreth 6%, çka nënkupton se shumica e personave që kanë hyrë në Ceuta pritet të përballen me urdhra kthimi në vendin e tyre të origjinës.
Sipas autoriteteve spanjolle, pothuajse gjysma e personave që hynë në Ceuta të enjten janë kthyer vullnetarisht në Marok.
