Dita e sotme, 12 qershor, konsiderohet historike, të paktën sipas ministrave të Brendshëm të Bashkimit Europian, të cilët janë mbledhur në Qipro për të shënuar hyrjen në fuqi të Paktit të ri për Emigracionin dhe Azilin.
I miratuar në vitin 2024 pas negociatave të gjata dhe të vështira, që nisën gjatë krizës së madhe të refugjatëve sirianë në vitin 2015, pakti synon të reformojë rrënjësisht politikën migratore të BE-së.
Ai parashikon procedura më të shpejta në kufijtë e jashtëm për refuzimin e kërkesave për azil, në mënyrë të ngjashme me atë që është zbatuar në ishujt grekë që prej vitit 2016.
Gjithashtu, rrit përgjegjësinë e vendeve të hyrjes së parë për të kufizuar lëvizjet dytësore të migrantëve brenda bllokut dhe vendos një formë solidariteti të detyrueshëm mes shteteve anëtare. Megjithatë, secili shtet do të ketë lirinë të zgjedhë mënyrën e kontributit, qoftë përmes zhvendosjes së migrantëve, ndihmës financiare apo mbështetjes materiale.
Pakti shoqërohet edhe me masa të tjera që synojnë forcimin e kontrollit të kufijve të BE-së, përfshirë marrëveshje me vende të treta për të penguar nisjen e migrantëve drejt Evropës, ndryshime në përkufizimin e “vendit të sigurt” për të lehtësuar kthimet dhe deportimet, si dhe një rregullore të re që mundëson ngritjen e qendrave në vende të treta ku do të dërgohen migrantët.
Por a do të funksionojë ky pakt?
Shumë ekspertë shprehen skeptikë dhe dyshojnë se ai do të mund të përballojë një krizë të përmasave të asaj të vitit 2015. Sipas një raporti të publikuar në maj nga Komisioni Europian, 11 shtete anëtare të BE-së, mes tyre edhe Italia, nuk janë ende të përgatitura për zbatimin e plotë të paktit.
