Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK) po analizohet në Dhomat e Specializuara në Hagë, ku dëshmitarët e mbrojtjes së Hashim Thaçit e karakterizojnë atë si një organizatë pa një strukturë komandimi funksionale. Ky qëndrim sfidon narrativin tradicional shqiptar të një UÇK-je të organizuar, e cila ka qenë simbol i heroizmit në luftën e fundit në Kosovë nga viti 1998 deri në 1999. Gëzim Selaci, profesor në Universitetin e Prishtinës, thekson se këto dëshmi mund të ndryshojnë perceptimin e shoqërisë për rolin e luftës çlirimtare, ndonëse narrativa heroike ka mbizotëruar për 25 vjet.
Procesi gjyqësor që përfshin Thaçin dhe tre ish-eprorë të tjerë të UÇK-së, akuzon ata për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, duke përfshirë vrasjen e më shumë se 100 viktimave dhe torturimin e qindra personave. Këta figura, me pozita politike të rëndësishme gjatë luftës, kanë mohuar akuzat.
Ndërkohë, disa ish-diplomatë amerikanë, si James Rubin dhe Wesley Clark, kanë dëshmuar se UÇK-ja kishte mungesë të strukturës komandimi, duke e përshkruar atë si një organizatë me grupe të pavarura. Clark vuri në dukje se, ndërsa UÇK-ja ishte efektive në luftë, nuk kishte një komandë të qartë. Dëshmitë e këtyre dëshmitarëve dhe distancimi i ish-luftëtarëve të UÇK-së nga roli i tyre heroik, sipas Selacit, mund të zvogëlojnë narrativin glorifikues dhe të hapin dyshime mbi historinë e UÇK-së.
Ahmet Isufi, ish-komandant i UÇK-së, argumenton se organizimi i UÇK-së ishte kryesisht vullnetar dhe se ajo ishte një kryengritje, jo një ushtri e rregullt. Bujar Dugolli gjithashtu pranon se UÇK-ja kaloi nëpër faza zhvillimi, por tha se ajo nuk mund të krahasohet me një forcë të konsoliduar ushtarake.
Tani, ky proces gjyqësor do të përfundojë në shkurt 2024, kur palët do të paraqesin argumentet përfundimtare, duke e lënë fatin e të akuzuarve në duar të gjykatës.
