Gjykata Themelore në Prishtinë ka caktuar dy seanca të shqyrtimit fillestar për raste të krimeve të luftës që kanë ndodhur në Kosovë, duke përfshirë ngjarje të rënda të dhunës ndaj civilëve shqiptarë. Prokuroria Speciale ka kërkuar që këto gjykime të zhvillohen në mungesë të të pandehurve, të cilët janë vlerësuar të paarritshëm për autoritetet.
Njëri rast i rëndësishëm lidhet me krimet që janë kryer në Burgun e Prishtinës dhe një paralele të tij në Lipjan. Në këtë rast, tre individë, përfshirë ish-drejtorin e burgut, Lubomir Çimburoviq, dhe dy gardianë, janë akuzuar për dhunë të vazhdueshme ndaj të burgosurve shqiptarë, duke përdorur mjete të ndryshme për torturë. Viktimat, sipas aktakuzës, kanë përjetuar stres ekstrem fizik dhe psikologjik, duke e pasur të pamundur të ushqeheshin për gati një javë dhe duke u kërcënuar me vdekje.
Rasti tjetër i përfshirë është ai i krimeve të luftës në territorin e komunës së Gjilanit, ku akuzohen Dushan Gavraniq, Zharko Cvetanoviq dhe Zoran Sara. Prokuroria pretendon se Gavraniq, si shef i Policisë në Gjilan, ka lejuar vrasje dhe maltretime ndaj shqiptarëve dhe nuk ka ndërmarrë asnjë veprim për t’i parandaluar ato. Cvetanoviq, së bashku me të tjerë, është akuzuar për rrahje dhe deportimin e popullsisë civile, ndërsa mjeku Zoran Saraq akuzohet për neglizhencë të rëndë, pasi ka refuzuar të ofrojë ndihmën e nevojshme për një pacient shqiptar të plagosur, i cili më pas vdiq në shtëpi.
Gjatë vitit 2024, Prokuroria Speciale ka ngritur gjithsej 14 aktakuza ndaj 25 serbëve për krime lufte, nga të cilat gjashtë janë në mungesë të 11 të pandehurve. Këto procedura ligjore janë lehtësuar nga ndryshimet në Kodin e Procedurës Penale, duke ofruar një mundësi për të ndjekur drejtësinë për krimet e kryera gjatë periudhës 1998-1999 në Kosovë. Seancat e proceseve do të mbahen në dhjetor të këtij viti, duke pritur që të zbardhen më shumë detaje mbi këto akuzat e rënda.
