Raporti i Grupit Ndërkombëtar të Krizave për Kosovën: Sfidat dhe Perspektivat
Grupi Ndërkombëtar i Krizave, një organizatë joqeveritare me fokus në parandalimin e konflikteve, ka publikuar një raport kritik mbi situatën në Kosovë, duke theksuar se ky vend po sfidon durimin e Bashkimit Evropian (BE) dhe Shteteve të Bashkuara. Sipari i raportit hedh dritë mbi tensionet që kanë lindur mes Kosovës dhe këtyre dy aktorëve ndërkombëtarë si pasojë e veprimeve të qeverisë së Albin Kurtit, e cila është akuzuar për centralizimin e pushtetit dhe trajtim të ashpër ndaj serbëve që banojnë në veri.
Raporti nënvizon se lëvizjet e Kurtit, të cilat synojnë kontrollin e veriut të Kosovës, kanë kontribuar në ndërlikimin e marrëdhënieve me BE-në dhe SHBA-në. Sanksionet e vendosura nga BE-ja në vitin 2023 dhe pezullimi i dialogut strategjik nga SHBA janë shembuj konkretë të pasojave negative të këtij kontrolli.
Një çështje thelbësore që raporti evidenton është nevoja për një qasje më pragmatike në dialogun Kosovë-Serbi. BE-ja rekomandohet të përqendrohet në realizimin e marrëveshjeve të mëparshme, duke përfshirë njohjen e diplomave dhe menaxhimin e kufijve. Gjithashtu, duhet të krijohet mundësia që Serbia të ofrojë shërbime për serbët në Kosovë, ndërsa Kosova të ketë akses të ngjashëm për shqiptarët në Serbi.
Duke u fokusuar në pakicën serbe në Kosovë, raporti sugjeron që BE-ja të kërkojë mbrojtjen e të drejtat e saj dhe autonominë lokale, përmes krijimit të Asociacionit të komunave me shumicë serbe. Po ashtu, ndihmat financiare dhe mbështetja diplomatike për Kosovën duhet të varen nga përparimi në forcimin e institucioneve dhe ndërtimin e kapaciteteve shtetërore.
Raporti kritikisht analizon gjithashtu strategjitë e Kurtit dhe partisë së tij, Vetëvendosje, duke theksuar se centralizimi dhe një qasje ideologjike ka penguar përmirësimin e situatës. Bllokimi i fondeve për komunat nënkupton rrezik për Kurtin në zgjedhjet e ardhshme, dhe forcon nevojën për një qeverisje më gjithëpërfshirëse.
Në përfundim, grupi sugjeron se një e ardhme pozitive për Kosovën është e pamundur pa mbështetje nga BE-ja, e cila pritet të vijë vetëm kur qeveria të punojë për të rindërtuar besimin me Serbinë dhe përmirësimin e marrëdhënieve me komunitetin serb.
