Franca pritet të bëhet vendi i parë nga grupi i shtatë fuqive më të mëdha industriale (G7) që njeh zyrtarisht Palestinën si shtet — një hap kryesisht simbolik, por me peshë të madhe politike, që vjen në një moment me presion të lartë ndërkombëtar për t’i dhënë fund krizës humanitare në Gaza.
Deri më tani, 144 nga 193 shtetet anëtare të Kombeve të Bashkuara e kanë njohur tashmë Palestinën si shtet të pavarur. Në këtë grup përfshihen vende si Rusia, Kina, India dhe një numër shtetesh evropiane, përfshirë Spanjën, Irlandën dhe Norvegjinë. Asnjë nga vendet e G7-ës nuk ka ndërmarrë një hap të tillë deri më sot — por kjo mund të ndryshojë në ditët në vijim.
Presidenti francez Emmanuel Macron është shprehur i vendosur që të mbajë gjallë zgjidhjen me dy shtete, si mënyrën e vetme për të siguruar paqe të qëndrueshme mes izraelitëve dhe palestinezëve. Vendimi i mundshëm i Francës vjen vetëm pak ditë para një konference të përbashkët me Arabinë Saudite në OKB, ku do të mblidhen rreth 40 ministra të Jashtëm për të diskutuar rrugën drejt një marrëveshjeje të mundshme.
Çfarë do të thotë njohja e shtetit palestinez?
Njohja e një shteti palestinez është një akt kryesisht simbolik, pasi nuk ndryshon automatikisht realitetin në terren. Megjithatë, ajo i jep mbështetje të fuqishme aspiratave të palestinezëve për shtetësi dhe e vendos presion diplomatik mbi Izraelin.
Palestinezët kërkojnë një shtet të pavarur që përfshin Gazën, Bregun Perëndimor dhe Jerusalemin Lindor — territore të pushtuara nga Izraeli që prej vitit 1967. Një nga pengesat kryesore për një zgjidhje me dy shtete është pikërisht përcaktimi i kufijve, veçanërisht pas zgjerimit të vendbanimeve izraelite në Bregun Perëndimor.
Reagime të forta nga Izraeli dhe SHBA
Izraeli ka kundërshtuar ashpër çdo hap drejt njohjes ndërkombëtare të shtetit palestinez. Kryeministri Benjamin Netanyahu e ka cilësuar njohjen si një “shpërblim për terrorizmin”, duke iu referuar sulmeve të Hamasit më 7 tetor të vitit të kaluar.
Edhe Shtetet e Bashkuara janë shprehur kundër planit francez. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e ka quajtur iniciativën e Macron-it një “shuplakë në fytyrë për viktimat izraelite”.
Palestinezët përshëndesin vendimin
Në krahun tjetër, presidenti palestinez Mahmoud Abbas ka shprehur “mirënjohje dhe vlerësim të thellë” për lidershipin francez, duke e cilësuar vendimin e mundshëm si një hap të rëndësishëm drejt njohjes së të drejtave legjitime të popullit palestinez.
Britania, Gjermania, Kanadaja – në pritje
Në Mbretërinë e Bashkuar, lideri laburist Sir Keir Starmer është përballur me presion të brendshëm për të njohur shtetin palestinez, por deri tani ka refuzuar, duke thënë se një hap i tillë duhet të vijë vetëm pas një armëpushimi dhe si pjesë e një marrëveshjeje më të gjerë paqeje.
Gjermania ka deklaruar se mbështet zgjidhjen me dy shtete, por se nuk e sheh ende momentin e duhur për njohje zyrtare të Palestinës. Edhe Kanadaja dhe Australia ndajnë të njëjtin qëndrim: përkrahje për një proces paqësor, por jo njohje të menjëhershme.
