Kredia për sektorin e ndërtimit u rrit për të katërtin vit radhazi në 2024 dhe arriti nivelin më të lartë historik. Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, sektori bankar disbursoi kredi të reja për sektorin e ndërtimit në vlerën e 48.6 miliardë lekëve, në rritje me 22.7% krahasuar me një vit më parë. Megjithatë, rritja me një bazë të gjerë e kredisë për biznesin vitin e kaluar ka bërë që pesha e ndërtimit ndaj totalit të kredisë së re për sipërmarrjen të bjerë.
Kredia e re për ndërtimin përbënte 16.8% të gjithë kredisë së re për bizneset të dhënë nga sektori bankar vitin e kaluar, në rënie nga niveli prej 18.2% i një viti më parë. Ndërtimi ishte sektori i dytë më i kredituar në ekonominë shqiptare, pas tregtisë. Teprica e kredisë për ndërtimin në fund të dhjetorit arriti në 77.9 miliardë lekë, në rritje me 7% krahasuar me një vit më parë.
Kredia për ndërtimin ka shënuar një cikël të ri rritjeje pas pandemisë, i nxitur nga zhvillimet në sektorin e pasurive të paluajtshme, sidomos në kryeqytet dhe bregdet. Mbështetur në të dhënat e INSTAT, vitin e kaluar vlera e lejeve të ndërtimit për ndërtesa, përfshi rikonstruksionet, ishte rreth 91.8 miliardë lekë, në rritje me 13.4% krahasuar me një vit më parë. Rritja e investimeve në ndërtim është mbështetur nga kërkesa e lartë, e lidhur veçanërisht me blerjet nga jorezidentët dhe me zgjerimin e kapaciteteve akomoduese për turistët e huaj.
Sipas Bankës së Shqipërisë, në mesin e vitit të kaluar indeksi Fischer i çmimeve të banesave shënoi një rritje vjetore me 16.9%. Rritja e çmimeve duket se nxitur edhe sektorin bankar të mbështesë investimet në këtë sektor. Megjithatë, një pjesë e konsiderueshme e portofolit nuk lidhet me financimin e ndërtesave, por me atë të projekteve të investimeve në infrastrukturë. Falë një performance financiare mjaft pozitive në vitet e fundit, sektori bankar e ka shtuar oreksin për rrezik dhe po shfaqet i gatshëm edhe për ekspozime të mëdha në huatë korporative.
Rritja e shpejtë e kredisë, nga ana tjetër, po e shqetëson Bankën e Shqipërisë. Vitin e kaluar, Guvernatori, Gent Sejko, vendosi edhe aplikimin për herë të parë të një shtese kundërckilike në raportin e mjaftueshmërisë së kapitalit të sektorit bankar. Një shtesë prej 0.25 pikë përqindje u vendos së pari në qershor 2024, ndërsa në fund të dhjetorit u vendos një rritje e mëtejshme, duke e çuar shtesën kundërciklike në nivelin 0.5%./ Monitor
