Një observator gjigant hapësinor, të cilin shkencëtarët e kanë cilësuar si një “makinë zbulimi”, ka nisur udhëtimin drejt kozmosit.
Teleskopi Hapësinor Nancy Grace Roman i NASA-s pritet të hapë një dritare të re mbi universin dhe të ndihmojë astronomët të zbulojnë objekte që deri më tani kanë qenë tepër të zbehta ose të pamundura për t’u vëzhguar.
Teleskopi u lëshua të dielën në mëngjes nga Qendra Hapësinore Kennedy në Florida, në bordin e një rakete Falcon Heavy të SpaceX. Nisja u krye në orën 07:26 sipas orës lindore të SHBA-së, ndërsa rreth dhjetë minuta më vonë observatori arriti në orbitë.
Gjatë misionit të tij pesëvjeçar, Roman do të përqendrohet te disa prej mistereve më të mëdha të universit. Shkencëtarët shpresojnë të marrin të dhëna të reja për energjinë e errët, forcën misterioze që lidhet me zgjerimin gjithnjë e më të shpejtë të universit, si dhe për materien e errët, e cila besohet se përbën pjesën më të madhe të materies në kozmos, por nuk mund të shihet drejtpërdrejt.
Teleskopi mund të zbulojë gjithashtu galaktika të panjohura, mijëra ekzoplanete, si dhe planetë “endacakë” që nuk rrotullohen rreth asnjë ylli.
Një mision kyç i Roman është studimi i energjisë së errët. Universi ka qenë duke u zgjeruar që nga Big Bang-u, rreth 13.8 miliardë vjet më parë. Megjithatë, vëzhgimet kanë treguar se zgjerimi i tij është përshpejtuar rreth 6 miliardë vjet më parë. Shkencëtarët ende nuk e dinë se çfarë e shkakton këtë përshpejtim.
Roman do të përdorë, ndër të tjera, shpërthimet e yjeve të njohura si supernova për të matur distancat kozmike dhe për të kuptuar më mirë mënyrën se si është zgjeruar universi me kalimin e kohës.
Teleskopi do të ndihmojë gjithashtu në krijimin e një harte tredimensionale të materies së errët, duke matur mënyrën se si graviteti përkul dritën gjatë udhëtimit të saj në distanca të mëdha.
Materia e errët nuk është vëzhguar drejtpërdrejt, por shkencëtarët besojnë se ajo përbën rreth 85 për qind të të gjithë materies në univers dhe ndihmon në mbajtjen e yjeve dhe galaktikave në strukturat e tyre.
