Një analizë e detajuar e impaktit financiar të marrëveshjes së re mes Shqipërisë dhe Italisë (e lidhur në shkurt të vitit të shkuar) për sigurimet shoqërore ka zbuluar të dhëna të rëndësishme mbi numrin e pritshëm të pensionistëve shqiptarë në Itali dhe kostot që do të mbulojë shteti italian për këtë kategori. Dokumenti financiar i publikuar nga institucionet përgjegjëse italiane përmban projeksione të sakta mbi skemën e pensioneve dhe ndikimin që marrëveshja do të ketë në arkën e shtetit italian në vitet e ardhshme.
Sipas të dhënave nga arkivat e Institutit Kombëtar të Sigurimeve Shoqërore në Itali (INPS), deri në vitin 2020 rreth 433,789 qytetarë shqiptarë kanë kontribuar në skemën e sigurimeve shoqërore në këtë shtet, ndërsa 293,231 prej tyre kishin ende aktive kontributet e tyre. Numri i shqiptarëve që do të dalin në pension pritet të rritet ndjeshëm në dekadën e ardhshme, për shkak të rritjes së moshës mesatare të kontribuesve dhe të drejtës për të përfituar pensione në bazë të kontributeve të paguara.
Llogaritjet e bëra për ndikimin financiar të marrëveshjes tregojnë se shpenzimet për pensionet e qytetarëve shqiptarë në Itali do të pësojnë rritje graduale, duke nisur nga 39.6 milionë euro në 2025, 57.2 milionë euro në 2026, dhe duke vazhduar në rritje deri në 2031, ku arrijnë në 194.7 milionë euro. Në vitin 2032 dhe më tej, vlerësohet që shtesa vjetore e kostos së pensioneve për shkak të marrëveshjes të jetë 23.4 milionë euro. Ky nivel është më i lartë krahasuar me shpenzimet aktuale dhe reflekton rritjen e numrit të përfituesve.
Shpërndarja sipas gjinisë dhe grupmoshës së shtetasve shqiptarë që kanë paguar kontributet në INPS në 2020
Marrëveshja mes Shqipërisë dhe Italisë për sigurimet shoqërore siguron që qytetarët shqiptarë që kanë punuar dhe kontribuar në skemat e pensioneve në Itali do të mund të përfitojnë pensionet e tyre sipas kushteve të vendosura nga legjislacioni italian. Për ata që nuk arrijnë të plotësojnë kriteret e nevojshme për një pension të plotë, ekziston gjithashtu një skemë që garanton një pagesë minimale, me kushtin që përfituesit të vazhdojnë të jetojnë në Itali. Për ata që vendosin të kthehen në Shqipëri pas moshës së pensionit, pagesat do të bëhen sipas rregullave të përcaktuara nga marrëveshja e re.
Ekspertët e financave publike në Itali kanë bërë të qartë se kjo marrëveshje do të ketë ndikim të ndjeshëm në buxhetin italian, por njëkohësisht pritet të sjellë një administrim më të rregullt të skemës së pensioneve për shqiptarët që kanë punuar në Itali. Përveç pensioneve, marrëveshja mbulon edhe çështjet e sigurimit për papunësinë dhe përfitimet shëndetësore për ata që kanë qenë pjesë e skemave të sigurimeve në të dy vendet. Megjithëse marrëveshja parashikon një rritje të shpenzimeve, zyrtarët italianë theksojnë se pjesa më e madhe e fondeve për këtë skemë janë të parashikuara në planin e financave publike të miratuar më herët nga qeveria italiane.
Numri i pensioneve, përfituesit dhe kostot e pensioneve
Ndërkohë, komuniteti shqiptar në Itali e ka pritur me interes këtë marrëveshje, pasi ajo u jep atyre garanci më të mëdha për të drejtat e tyre sociale dhe ekonomike. Për shumë shqiptarë që kanë ndërtuar jetën e tyre në Itali dhe kanë kontribuar për dekada në sistemin e sigurimeve shoqërore, kjo marrëveshje siguron që puna e tyre e gjatë do të shpërblehet me të drejta të plota pensioni, pavarësisht nëse ata vendosin të qëndrojnë në Itali apo të kthehen në Shqipëri pas daljes në pension.
Marrëveshja hyn në fuqi këtë vit dhe pritet të ndihmojë në zgjidhjen e shumë çështjeve burokratike që më parë pengonin shqiptarët të përfitonin të drejtat e tyre të plota në fushën e sigurimeve shoqërore.
