Peshqirët tanë përballen me përdorim të shpeshtë dhe marrin shumë mikrobe gjatë kohës. Por sa shpesh duhet t’i lani ato?
Shumë prej nesh i fusin në lavatriçe një herë në javë. Një studim me 100 njerëz zbuloi se një e treta e tyre i lanin vetëm një herë në muaj, ndërsa disa, sipas një ankete në Mbretërinë e Bashkuar, pranuan se i lanin vetëm një herë në vit. Megjithatë, këto fibra të buta mund të fshehin miliona mikrobe, duke përfshirë bakteret që gjenden në lëkurën dhe zorrët tona.
Burimi i mikrobeve në peshqirë
Edhe pas larjes, trupat tanë mbeten të mbuluar me mikrobe, të cilat transferohen në peshqirë kur thahemi. Mikrobe të tjera vijnë nga ajri, uji i përdorur për larje dhe mjedisi ku thahen peshqirët – sidomos nëse janë afër tualetit. Çdo herë që tualeti shpëlahet, bakteret shpërndahen në ajër dhe mund të ndoten edhe peshqirët aty pranë.
Me kalimin e kohës, këto mikrobe mund të krijojnë biofilma që ndryshojnë pamjen e peshqirëve. Pas dy muajsh përdorimi, edhe me larje të rregullt, bakteret mund të zbehin fibrat e pambukut.
Çfarë rreziku paraqesin peshqirët?
Profesorja Elizabeth Scott nga Universiteti Simmons, SHBA, shpjegon:
“Çdo gjë e dëmshme në peshqirë vjen nga njerëzit.”
Bakteret që gjenden në peshqirë përfshijnë lloje si Staphylococcus, Escherichia coli (nga zorrët), dhe në disa raste Salmonella dhe Shigella, të cilat mund të shkaktojnë sëmundje ushqimore dhe diarre. Disa prej këtyre baktereve janë “patogjenë oportunistë”, të cilët nuk janë të dëmshëm derisa futen në vendet e gabuara, si plagë ose organizma me imunitet të dobët.
Rreziku më i madh ndodh kur mikrobet transferohen nga duart te goja, hunda ose sytë, veçanërisht kur përdorim peshqirë për duar ose në kuzhinë.
Pse larja është thelbësore
Infeksionet gastrointestinale, si ato të shkaktuara nga Salmonella, Norovirus dhe E. coli, mund të transmetohen përmes peshqirëve. Studimet tregojnë se viruse si Covid-19 mund të mbijetojnë në pambuk deri në 24 orë, ndërsa viruse të tjera, si ato të shkaktuara nga mpox ose papillomavirusi njerëzor, gjithashtu mund të transmetohen përmes peshqirëve.
Si t’i pastroni peshqirët në mënyrë efektive
• Temperatura: Lani peshqirët në 40-60°C për të vrarë mikrobet.
• Detergjentë: Përdorni detergjentë me përbërës antimikrobialë ose shtoni zbardhues për larje me temperaturë të ulët.
• Dielli: Tharja në diell redukton ndjeshëm ngarkesën bakteriale dhe kërpudhore.
• Frekuenca: Peshqirët personalë duhet të lahen një herë në javë. Në rast sëmundjeje, peshqirët duhen larë çdo ditë.
Higjiena si mbrojtje kolektive
Profesor Jean-Yves Maillard nga Universiteti Cardiff thekson rëndësinë e higjienës shtëpiake për të parandaluar infeksionet dhe përdorimin e panevojshëm të antibiotikëve. Ai e quan këtë një qasje parandalimi, duke thënë:
“Higjiena në shtëpi është një mënyrë për të mbrojtur jo vetëm veten, por edhe të tjerët përreth nesh.”
Scott shton se peshqirët janë vetëm një pjesë e vogël e mozaikut të higjienës.
“Secila praktikë mbulon një ‘vrimë’ të mundshme dhe zvogëlon rrezikun që patogjenët të shpërndahen.”
Përfundim:
Peshqirët ndoshta nuk janë aq të pastër sa mendoni, por me kujdes të rregullt dhe metoda të duhura, mund të reduktoni ndjeshëm rreziqet e mundshme për shëndetin tuaj dhe të familjes suaj.
