Presidenti i Donald Trump ka njoftuar se do të zgjasë sërish afatin për Iranin që të rihapë Ngushticën e Hormuzit, duke paralajmëruar se në të kundërt do të përballet me shkatërrimin e impianteve energjetike. Vendimi vjen pasi Teherani refuzoi një propozim amerikan me 15 pika për t’i dhënë fund konfliktit, duke e cilësuar atë të padrejtë, raporton Reuters.
Lufta katërjavore është përhapur në të gjithë Lindjen e Mesme, duke shkaktuar mijëra viktima dhe duke tronditur ekonominë globale. Rritja e çmimeve të energjisë ka shtuar frikën për inflacion në mbarë botën. Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli nisën sulmet ndaj Iranit më 28 shkurt, ndërkohë që negociatat për programin bërthamor iranian nuk kishin dhënë rezultat.
Gjatë një mbledhjeje të kabinetit në Shtëpinë e Bardhë, Trump paralajmëroi për rritje të presionit ndaj Iranit nëse nuk arrihet një marrëveshje. Ai më pas deklaroi në rrjetet sociale se do të pezullojë sulmet ndaj impianteve energjetike për 10 ditë, deri më 6 prill.
Nga ana tjetër, Irani ka mohuar se është në negociata me Uashingtonin dhe ka paralajmëruar kundërpërgjigje ndaj çdo sulmi të mundshëm mbi infrastrukturën e tij energjetike.
Situata është përkeqësuar më tej pasi Irani ka bllokuar efektivisht Ngushticën e Hormuzit, një rrugë kyçe për transportin e rreth 20% të naftës dhe gazit të lëngshëm në botë. Ky zhvillim ka çuar në rritje të ndjeshme të çmimeve të energjisë dhe luhatje në tregjet financiare globale.
Ndërkohë, mediat iraniane raportojnë për sulme ajrore që kanë goditur zona të banuara në Teheran, Qom dhe Urumia, duke shkaktuar viktima civile dhe dëme të mëdha materiale. Forcat izraelite kanë deklaruar se kanë shënjestruar objekte të prodhimit të raketave balistike dhe sisteme të mbrojtjes ajrore në Iran, me synim dobësimin e kapaciteteve ushtarake iraniane.
Konflikti ka ndikuar rëndë edhe në tregtinë ndërkombëtare. Çmimet e naftës janë rritur me rreth 40%, ndërsa ato të gazit dhe plehrave kimike kanë shënuar rritje të ndjeshme. Bursat në SHBA, Evropë dhe Azi kanë pësuar rënie, ndërsa investitorët shqetësohen për përshkallëzim të mëtejshëm të situatës.
Sipas burimeve diplomatike, propozimi amerikan përfshinte kërkesa për çmontimin e programit bërthamor iranian, kufizimin e raketave dhe kontroll mbi Ngushticën e Hormuzit, kërkesa që Teherani i ka refuzuar.
