Çmimet globale të naftës po rriten ndjeshëm, ndërsa përshkallëzimi i konfliktit mes Shtetet e Bashkuara, Izrael dhe Iran po rrit frikën për një ndërprerje të zgjatur të transportit detar në Ngushtica e Hormuzit. Një bllokim i kësaj rruge strategjike, nga e cila kalon rreth një e pesta e furnizimit global me naftë, mund të çojë në rritje të ndjeshme të çmimeve për konsumatorët dhe bizneset në të gjithë botën.
Tensionet kanë shtyrë çmimin e naftës drejt 120 dollarëve për fuçi për herë të parë që nga viti 2022, duke shkaktuar luhatje të mëdha në tregjet financiare. Në Korenë e Jugut, indeksi kryesor i bursës KOSPI aktivizoi mekanizmin e “ndërprerësit të qarkut”, pas një rënieje mbi 8%, duke detyruar ndalimin e tregtimit për 20 minuta.
Presioni më i madh u ndje te gjigantët teknologjikë të vendit. Aksionet e Samsung Electronics ranë me më shumë se 10%, ndërsa ato të SK Hynix pësuan një rënie prej 12.3%.
Tregjet e energjisë reaguan pasi disa vende të Lindjes së Mesme reduktuan prodhimin dhe u shtuan rreziqet për transportin në Ngushticën e Hormuzit. Kontratat e ardhshme të naftës Brent u rritën me 26.1%, duke arritur në 116.08 dollarë për fuçi, ndërsa kontratat e naftës amerikane ËTI u rritën me 27.6% në 116.03 dollarë për fuçi — rritja më e madhe njëditore që nga fundi i vitit 1988.
Analistët paralajmërojnë se nëse tensionet vazhdojnë dhe rrjedhat e naftës përmes ngushticës nuk rifillojnë, çmimet mund të kalojnë shpejt kufirin e 120–130 dollarëve për fuçi.
Ekspertët paralajmërojnë se edhe nëse konflikti përfundon shpejt, konsumatorët dhe bizneset mund të përballen me javë ose muaj çmimesh të larta të karburantit./ilirianews
