Agjencia ndërkombëtare e lajmeve Reuters i ka kushtuar një artikull situatës politike në Shqipëri, pas kërkesës së organeve të drejtësisë për të pezulluar nga detyra zëvendëskryeministren Belinda Balluku, që pasoi me refuzimin e qeverisë dhe nismën e saj për të ndryshuar Kodin e Procedurës Penale.
Reuters e nis artikullin me protestën e fundit të opozitës përpara kryeministrisë. “Ndërsa protestuesit hodhën bomba molotov në ndërtesën e qeverisë së Shqipërisë në qendër të Tiranës javën e kaluar, dhe policia u përgjigj me gaz lotsjellës dhe topa uji, një britmë u dëgjua: “Rama ik në shtëpi! Kjo qeveri e korruptuar duhet të japë dorëheqjen!”
Tensionet ishin rritur që kur zyra e prokurorisë speciale, e njohur si SPAK, paditi zëvendësen e kryeministrit Edi Rama, Belinda Balluku, në dhjetor me dyshimin për ndërhyrje në dhënien e dy kontratave të ndërtimit në vitin 2021 me vlerë më shumë se 200 milionë euro.
Balluku, një yll në ngritje të cilën Rama duket se e sheh si një pasardhëse të mundshme, mohon shkeljet dhe ai e ka mbështetur atë gjatë gjithë kohës.
Sipas Reuters, akuzat për korrupsion kërcënojnë arritjen e Shqipërisë drejt BE-së.
Protestat e vazhdueshme dhe fakti që kriza përfshin një nga aleatët e tij më të ngushtë paraqesin një sfidë të konsiderueshme për Ramën, i cili ka qeverisur vendin ballkanik që nga viti 2013, fitoi lehtësisht zgjedhjet vitin e kaluar për herë të katërt dhe ka raporte të mira me udhëheqësit nga Brukseli në Uashington. Kjo gjithashtu mund ta ndërlikojë planin e tij për t’u bashkuar me BE-në deri në vitin 2030.
Në përgjigje të pyetjeve nga Reuters, zëdhënësja e kryeministrit Rama mbrojti karrierën e tij, duke theksuar se Shqipëria meriton të bashkohet me BE-në për shumë arsye dhe lufta kundër korrupsionit pa asnjë hezitim është njëra prej tyre.
Shqipëria ishte e izoluar nga bota për gati 50 vjet nën një regjim komunist që ra në fillim të viteve 1990. Ashtu si në shumë pjesë të Evropës Lindore, fundi i komunizmit shkaktoi një periudhë korrupsioni të përhapur.
Megjithatë, reformat gjyqësore në vitin 2016, formimi i SPAK-ut në vitin 2019 dhe rritja e fortë ekonomike e përforcuan çështjen e saj për anëtarësim në BE.
Bisedimet me BE-në filluan në vitin 2022 dhe më 17 nëntor të vitit të kaluar Shqipëria hapi raundin e fundit të kapitujve për diskutim si një nga vendet kryesore në projektin e BE-së për t’u zgjeruar në Ballkan.
Tre ditë më vonë, një njoftim për shtyp i SPAK-ut njoftoi padinë ndaj Ballukut.
Akuzat përqendrohen në dy tendera në vitin 2021 – një për ndërtimin e një tuneli autostrade dhe një tjetër për një pjesë të një unaze rreth Tiranës. Balluku, si ministre e Infrastrukturës, akuzohet për drejtimin e tenderave për të favorizuar kompani specifike.
Aktakuza, e parë nga Reuters, përfshin fragmente të mesazheve me tekst midis Ballukut dhe kolegëve, përfshirë drejtorin e Autoritetit Rrugor Shqiptar, i cili është i akuzuar gjithashtu.
Në një mesazh më 10 shtator 2021, ajo duket se i kërkon drejtoreshës të takohet me një zyrtar në NOVA Construction 2012.
Katër ditë pas takimit, NOVA hyri në një kontratë me dy kompani të tjera për të formuar një konsorcium, i cili më pas fitoi kontratën e rrugës unazore.
SPAK tha se Balluku kishte “paracaktuar fituesin” dhe “krijuar avantazhe dhe privilegje të padrejta”.
Reuters nuk ishte në gjendje të përcaktonte nëse drejtoresha u takua me NOVA-n. Kompania nuk iu përgjigj një kërkese për koment, dhe as avokati i Ballukut.
Balluku, e cila u pezullua nga një gjykatë antikorrupsion në nëntor, tha rreth asaj kohe se nuk do të komentonte për çështjen ose për ndonjë “gjysmë të vërtetë dhe gënjeshtër”.
Ndërkohë, sipas Reuters, marrëdhëniet e SPAK-ut me Ramën ndonjëherë kanë qenë të tendosura. SPAK ka kërkuar heqjen e imunitetit të Ballukut nga paraburgimi, por Rama e kundërshton këtë dhe e akuzon SPAK-un për tejkalim. Të hënën ai u tha ligjvënësve se kishte refuzuar tre herë ofertat e Ballukut për të dhënë dorëheqjen.
Bashkimi Evropian ndërkohë po vëzhgon. “Retorika që mbjell mosbesim publik në gjyqësor dhe në pavarësinë, paanshmërinë dhe integritetin e sistemeve gjyqësore dhe prokuroriale është kundërproduktive. Luftimi efektiv i korrupsionit është me rëndësi të madhe për përparimin e Shqipërisë drejt anëtarësimit në BE,” tha zyra e BE-së në Tiranë në një deklaratë për Reuters.
