Sistemi i ri i Hyjes/Daljeve (EES) i Bashkimit Evropian pritet të hyjë në fuqi më 10 prill 2026. Megjithatë, qytetarët nga vendet e treta që hyjnë në Zonën Shengen këtë verë mund të përballen ende me vulosjen manuale të pasaportave. Kjo ndodhe për shkak se Komisioni Evropian ka dhënë “fleksibilitete të caktuara” për anëtarët e Bashkimit, për të lehtësuar mundësitë e bllokimeve gjatë periudhave të ngarkesave maksimale.
Kontrolli i ri kufitar, i cili filloi në tetor 2025, po zbatohet gradualisht në aeroporte dhe porte të BE-së, por ka hasur probleme teknike që kanë shkaktuar vonesa të konsiderueshme për pasagjerët ajrorë. Organizatat e transportit ajror paralajmërojnë se kohët e pritjes mund të jenë disi më të gjata këtë verë, duke kërkuar veprime urgjente për të përballuar “nënstafin kronik të kontrolleve kufitare” dhe “çështjet teknologjike të pa zgjidhura”.
Në aeroportet ku EES është operativ, udhëtarët nga vendet e treta, si Britania e Madhe dhe SHBA, duhet të regjistrojnë të dhënat e tyre biometrike. Fillimisht, vendet e BE-së duhet të regjistrojnë vetëm 10% të mbërritjeve nga vendet e treta, por ky numër ka arritur në 35% që nga 9 janari. Sidoqoftë, vonesat e mëdha kanë bërë që disa pasagjerë të humbasin fluturimet e tyre.
Një raport nga Këshilli Ndërkombëtar i Aeroporteve (ACI) Evropë theksoi se procesimi në kufi ka rritur kohët e pritjes me deri në 70%, duke shkuar deri në tre orë në periudha maksimale. Aeroporti i Lisbonës u detyrua të pezullonte EES për tre muaj, për shkak të pritjeve që arritën deri në shtatë orë.
Megjithëse EES do të hyjë në fuqi në prill 2026, shtetet anëtare do të kenë mundësinë ta pezullojnë atë pjesërisht gjatë verës për 90 ditë, me një mundësi për një zgjerim prej 60 ditësh. Kjo tërësi fleksibiliteti ka si synim të menaxhojë problemet e mundshme që mund të shkaktojnë chaos në udhëtim.
Organizatave të aviacionit i është kërkuar veprim urgjent për të zgjidhur “çështjet kritike” që shkaktojnë vonesa. Në një letër të përbashkët, ACI Evropë dhe organizatat e tjera kanë theksuar nevojën për përgjigje të shpejta për të shmangur bllokimet që mund të arrijnë deri në katër orë pritje.
