Qendra e Bashkëpunimit Ndërfetar (QBNF) në Elbasan ka shprehur mbështetjen e saj për nismën e Koalicionit Shqiptar Pro Familjes dhe Jetës, i cili, së bashku me organizata të tjera të shoqërisë civile, ka kundërshtuar në Gjykatën Kushtetuese Ligjin nr. 64/2025 “Për barazinë gjinore”. Në deklaratën e saj, Qendra paralajmëron se interpretimi i gjerë i disa dispozitave mund të cenojë autonominë institucionale dhe doktrinare të bashkësive fetare.
Ligji për barazinë gjinore është kundërshtuar në Gjykatën Kushtetuese nga Qendra për Vlerat Konservatore – Koalicioni Shqiptar Pro Familjes dhe Jetës, së bashku me degën e shoqatës “Diaspora për Shqipërinë e Lirë” dhe Forumin Musliman të Shqipërisë. Paditësit kërkojnë pezullimin e zbatimit të ligjit, konstatimin e papajtueshmërisë së tij me Kushtetutën dhe shfuqizimin e plotë ose të pjesshëm. Kuvendi dhe Këshilli i Ministrave figurojnë si subjekte të interesuara në këtë proces.
Sipas të dhënave të publikuara nga Gjykata Kushtetuese, kërkesa u regjistrua në janar 2026, ndërsa në mars u vendos kalimi i çështjes për shqyrtim në seancë plenare publike.
QBNF thekson se qëndrimi i saj nuk synon kundërshtimin e barazisë gjinore si parim. Organizata kërkon që ky parim të harmonizohet me lirinë e besimit dhe me garancitë kushtetuese për pavarësinë e bashkësive fetare.
Kuotat gjinore dhe organet drejtuese fetare
Një nga çështjet qendrore të deklaratës është neni 24 i ligjit, i cili përcakton objektiva për përfaqësim gjinor prej 50 për qind, me prag jo më të ulët se 30 për qind për secilën gjini në strukturat vendimmarrëse. Dispozita përmend edhe bordet drejtuese dhe organet e administrimit të subjekteve private.
Sipas QBNF-së, ligji kërkon sqarim të shprehur nëse këto rregulla shtrihen edhe mbi asambletë, sinodet, këshillat dhe organet e tjera të bashkësive fetare, të cilat funksionojnë sipas statuteve, traditave dhe normave të tyre doktrinare. Qendra vlerëson se një interpretim i tillë mund të krijojë përplasje me autonominë që Kushtetuta u garanton bashkësive fetare.
Mbrojtja e funksioneve të klerit
Deklarata kërkon gjithashtu dallimin e qartë ndërmjet pozicioneve administrative dhe shërbesave shpirtërore. Sipas QBNF-së, kriteret për emërimin dhe ushtrimin e funksioneve të imamëve, priftërinjve, pastorëve dhe drejtuesve të tjerë fetarë burojnë nga doktrinat dhe rregullat e bashkësive përkatëse. Për këtë arsye, Qendra kërkon garanci që legjislacioni i përgjithshëm të mos përdoret për ndryshimin e këtyre kritereve.
Tekstet e shenjta dhe liria e predikimit
QBNF ngre shqetësime edhe për interpretimin e neneve 10 dhe 36 të ligjit, të cilat trajtojnë përdorimin e gjuhës me ndjeshmëri gjinore dhe përmbajtjet diskriminuese. Organizata kërkon qartësi mbi raportin e këtyre dispozitave me botimin, komentimin dhe predikimin e teksteve të shenjta, përfshirë Biblën, Kuranin dhe literaturën përkatëse teologjike.
Sipas deklaratës, tekstet fetare duhet të trajtohen në kontekstin e tyre historik dhe doktrinar. Qendra kërkon gjithashtu sqarime nëse dhe në çfarë rrethanash mund të zbatohen sanksionet administrative të parashikuara në nenin 47 ndaj subjekteve fetare.
Referencat kushtetuese dhe evropiane
QBNF i referohet nenit 10 të Kushtetutës, që njeh pavarësinë e ndërsjellë të shtetit dhe bashkësive fetare, si dhe nenit 17 të Traktatit për Funksionimin e Bashkimit Evropian, i cili kërkon respektimin e statusit të kishave dhe bashkësive fetare sipas së drejtës kombëtare.
Qendra kujton se Direktiva (BE) 2022/2381 trajton përfaqësimin gjinor në bordet e shoqërive të listuara në tregje të rregulluara dhe nuk vendos detyrime të drejtpërdrejta për organet drejtuese të bashkësive fetare. Ajo kërkon që çdo pretendim për një detyrim të tillë evropian të shoqërohet me bazën konkrete juridike.
Autonomia fetare nuk është privilegj mbi ligjin
Në mbyllje, Qendra e Bashkëpunimit Ndërfetar kërkon nga Kuvendi, Këshilli i Ministrave dhe institucionet kompetente të sqarojnë fushën e zbatimit të kuotave gjinore, mbrojtjen e funksioneve të klerit, lirinë e mësimit fetar dhe kufijtë e sanksioneve administrative.
“Autonomia e bashkësive fetare nuk është privilegj mbi ligjin, por një garanci kushtetuese që duhet respektuar në zbatimin e tij”, theksohet në deklaratën e QBNF-së.
Organizata shpreh gatishmërinë për dialog ndërmjet institucioneve shtetërore, bashkësive fetare dhe ekspertëve të së drejtës kushtetuese, duke nënvizuar se barazia, dinjiteti njerëzor dhe liria fetare duhet të mbrohen së bashku.











