Reforma në Drejtësi, e konceptuar në vitin 2016, ishte një përpjekje për të luftuar pandëshkueshmërinë në Shqipëri, veçanërisht në nivelet më të larta të politikës dhe krimit. Me mbështetje nga partnerët amerikanë dhe europianë, reforma përfshinte krijimin e Prokurorisë së Posaçme (SPAK), Gjykatës së Posaçme (GJKKO), dhe Byrosë Kombëtare të Hetimit (BKH), me qëllim që të vepronin jashtë kontrollit të qeverisë. Ky projekt solli pritshmëri të larta për pastrimin e sistemit të drejtësisë përmes një procesi vetingu që preku shumë gjyqtarë e prokurorë.
Pavarësisht vështirësive dhe sulmeve politike, SPAK ka arritur të përfundojë hetime të rëndësishme, duke çuar shumë zyrtarë të lartë dhe ish-zyrtarë në gjyq për korrupsion. Në mesin e të akuzuarve janë edhe dy ish-kryeministra dhe ish-presidentë. Kjo ka çuar në një ndjesi të re besimi te qytetarët dhe ka treguar se askush nuk është më i paprekshëm.
Megjithatë, implementimi i reformës përballet me disa probleme serioze. Këtu përfshihet akumulimi i dosjeve, duke qenë se vetingu ka shkaktuar një grup të madh gjyqtarësh të skartuar nga sistemi. Një problem tjetër është numri i lartë i të paraburgosurve, që e tejkalon numrin e të burgosurve, një situatë që kërkon zgjidhje urgjente.
Duke e konsideruar këtë situatë, ka pasur mundësi për zgjidhje si rritja e numrit të ndihmësve ligjorë dhe riaktivizimi i disa gjyqtarëve të shkarkuar. Megjithatë, qeveria ka nevojë të veprojë për të ndaluar vonesat në sistemin e drejtësisë. Kryeministri është përballë kritikave për mungesë vizioni dhe përqendrim në zgjidhje që atingojnë thelbin e reformës.
SPAK ka normalizuar hetimin në nivelet e larta dhe ka diskutuar mbi gjendjen e pavarësisë së sistemit të drejtësisë, por situatat e vonohet për të dhënë drejtësi mbeten një shqetësim. Qeveria duhet të veprojë në përputhje me rekomandimet ndërkombëtare dhe të ketë një qasje më të qartë ndaj reformave, në mënyrë që të mos pengohet progresi i vendit drejt integrimit në Bashkimin Europian.
