Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka propozuar krijimin e një “kornize” për një marrëveshje me Danimarkën dhe Groenlandën që do të diskutonte një marrëdhënie të re ushtarake dhe ekonomike, duke përfshirë ndarjen e sovranitetit mbi Groenlandën, një territor strategjik në Arktik.
Kjo nismë ka ndeshur në një atmosferë të tensionuar diplomatike, e cila ka përfshirë kërcënime për sanksione ndaj aleatëve që kundërshtojnë planet për të blerë ishullin.
Groenlanda, e cila është një pjesë autonome e Danimarkës, ka bërë të qartë se nuk do të heqë dorë nga sovraniteti i saj.
Kryeministrja daneze Mette Frederiksen e ka theksuar rëndësinë e këtij sovraniteti, duke thënë se mund të negociohet për investime dhe siguri, por kurrsesi për pronësinë e territorit.
Një deputete e Groenlandës, Aaja Chenmitz, gjithashtu e përforcoi këtë qëndrim, duke u shprehur se asnjë marrëveshje nuk mund të arrihet pa përfshirjen e Groenlandës vetë.
Interesi i SHBA-së për Groenlandën ka të bëjë me vendndodhjen strategjike të saj dhe me burimet minerale të pasura, që janë të rëndësishme për zhvillimin e teknologjive moderne.
Trump ka argumentuar se Groenlanda është e nevojshme për planin e tij të mbrojtjes, “Kupola e Artë”, për të siguruar SHBA-në nga kërcënimet raketore. Sidoqoftë, ndarja e sovranitetit mbetet një pengesë kryesore për bisedimet.
Një ide e diskutuar është që Danimarka mund të heqë dorë nga kontrolli mbi disa zona në Groenlandë për të lejuar ndërtimin e basëve ushtarake amerikane.
Kjo do të ishte e ngjashme me marrëveshjen e Mbretërisë së Bashkuar në Qipro. Megjithatë, është e paqartë nëse një e tillë do të pranohej nga të dyja palët.
E gjithë kjo situatë është e komplikuar nga fakti që toka në Groenlandë është pronë publike dhe nuk mund të blihet.
Të gjitha këto aspekte tregojnë se përpjekjet e SHBA-së për të arritur një marrëveshje të pranueshme do të kërkojnë një balancim delikat mes interesave strategjike dhe respektimit të sovranitetit të vendeve të tjera, duke u përpjekur njëkohësisht të mbështesë zhvillimin ekonomik të Groenlandës.
