Nëntoka e Shqipërisë është e pasur me minerale të çmuara, bakër dhe naftë, elemente që në të shkuarën i janë shfrytëzuar për të mirën e shqiptarëve. Megjithatë, kjo pasuri tani është e deleguar në duar të kompanive të huaja përmes kontratave konçensionare që ngjallin dyshime. Një shembull i tillë është miniera e Spaçit, e cila ka qenë në fokus të puntatës së fundit të “Inside Story”.
Protestat e minatorëve për kushte më të mira pune dhe pagat e ulëta tregojnë për një situatë të vështirë në të cilën ata ndodhen. Më shumë, kompania turke që menaxhon minierën mohon të drejtën kushtetuese të organizimit në sindikatë, duke e thelluar më tej padrejtësinë ndaj punëtorëve.
Hulumtimi tregon se, pavarësisht deklaratave për humbje nga pala private, kompania merr miliona dollarë kredi që transferohen në kompaninë mëmë në Turqi. Po ashtu, ajo raporton qindra mijëra euro për arkëtime nga thesari shqiptar për rimbursimin e TVSH-së. Kjo situatë le të dyshohet se ndodhemi përpara një skeme që fsheh fitimet e vërteta përmes bilanceve fiktive.
Pyetjet që lindin janë të shumta: Cila është historia abuzive e shfrytëzimit të punëtorëve? Ku përfundojnë floriri dhe mineralet e tjera të rralla që nxirren nga toka shqiptare? Të dhënat tregojnë se disa kompani vazhdojnë të përfitojnë nga resurset e një vendi që ka nevojë për një menaxhim të duhur të pasurive të tij natyrore.
Ky skenar i shfrytëzimit tregon një nevojë urgjente për rregullim dhe kontroll më të fortë nga autoritetet shqiptare, në mënyrë që të mbrohen të drejtat e punëtorëve dhe pasuritë natyrore të vendit të shfrytëzohen në dobi të popullit shqiptar, dhe jo të delegohen për përfitime të huaja. Situata e minatorëve në Spaç tregon një model që kërkon vëmendjen e domosdoshme për të ndaluar abuzimin dhe për të sigurimin e kushteve të drejta pune.
