Në Siri, u mbajt zgjedhja e parë parlamentare më 6 tetor 2025, pas rënies së papritur të Presidentit të gjatë Bashar al-Assad në dhjetor të vitit të kaluar. Forcat e sigurisë u vendosën rreth qendravë të votimit në të gjithë vendin, ndërsa anëtarët e kolegjit zgjedhor hynë në kabinat e votimit për të plotësuar fletëvotimet, të cilat u numëruan përpara kandidatëve dhe vëzhguesve.
Megjithatë, zgjedhjet nuk përfshinin një votim të drejtpërdrejtë nga qytetarët sirianë. Asambleja e re Popullore ka 210 vende, 40 më pak se paraardhësi i saj, dhe do të ketë një mandat prej dy-e gjysmë vitesh. Presidenti aktual Ahmed al-Sharaa do të emërojë 70 anëtarë, ndërsa 140 do të zgjedhen nga nënkomitete të mbikëqyrura nga një komitet suprem 11-anëtarësh.
Zyrtarët pretendojnë se nuk kishte të dhëna të besueshme të regjistrimit për të zhvilluar një votim të drejtpërdrejtë, pas zhvendosjes së miliona njerëzve nga lufta civile 14-vjeçare. Rreth 7,000 persona ishin të kualifikuar për të votuar, por zgjedhjet u shtynë në mënyrë të pacaktuar në provincën Sweida dhe në zonat e kontrolluara nga Forcat Demokratike Siriane për shkak të tensioneve.
Kandidatet duhet të plotësojnë kritere të caktuara për t’u kthyer të zgjedhur. Rreth 70% e deputetëve duhet të jenë akademikë ose ekspertë dhe 30% të tjerë duhet të jenë “anëtarë të njohur” të komunitetit. Asambleja e re do të merret me miratimin e një ligji të ri për zgjedhjet dhe kushtetutës.
Disa kritikë theksojnë se zgjedhjet nuk janë plotësisht demokratike, duke argumentuar se sistemi i kolegjit zgjedhor mund të favorizojë kandidatët me lidhje të forta. Në Damask, 490 kandidatë garuan për 10 vende, me vetëm 500 votues në kolegjin zgjedhor.
Pavarësisht pengesave, disa e shohin këtë si një shenjë progresi. Resultatet e para treguan pak gra e pakicë që fituan vende, ndërsa Laura Eezouki e Komitetit Kombëtar të Zgjedhjeve theksoi se asambleja përfshin të gjitha sektet dhe grupet. Votimet konsiderohen një qëndrim historik pas më shumë se 50 vitesh sundimi të dynastisë al-Assad, dhe shpresohet që do të çojnë në zgjedhje të ardhshme direkte dhe një të ardhme demokratike për Sirinë.
