Presidenti Donald Trump tha se raketat dhe industria e raketave të Iranit do të “shkatërroheshin plotësisht” kur SHBA-të të fillonin sulmet ajrore në vend të shtunën, por ai nuk përmendi dronët e tyre.
Gjashtë ditë më vonë, Irani ka nisur më shumë se 2,000 dronë me kosto të ulët në objektiva në të gjithë Lindjen e Mesme, në një përpjekje për të mbingarkuar mbrojtjet dhe për të shkaktuar kaos në rajon, shkruan BBC.
Dronët Shahed “kamikazë” mbajnë eksplozivë që shpërthejnë në momentin e përplasjes dhe mund të shkaktojnë dëme të konsiderueshme. Sulmi më vdekjeprurës ndaj forcave amerikane deri më tani ishte nga një dron që goditi një bazë në Kuvajt, në të cilin u vranë gjashtë trupa amerikane.
Shumica e sulmeve kanë qenë ndaj aleatëve të SHBA-së në Gjirin Persik, të cilët të gjithë strehojnë personel dhe pajisje ushtarake amerikane në një farë mase.
Por ata kanë synuar gjithashtu ambasadat, infrastrukturën kyçe të energjisë, aeroportet komerciale dhe hotelet luksoze.
Disa sulme kanë ndodhur në qytete me popullsi të dendur, duke provokuar frikë në rrugë dhe në qeveritë e shteteve të Gjirit. Disa ekspertë thonë se kjo mund të jetë pjesë e një strategjie iraniane për të “imponuar terrorin” dhe për të ushtruar presion mbi SHBA-në që ta përfundojë konfliktin sa më shpejt.
Sulmet me dronë ndaj sektorit të energjisë në rajon kanë qenë veçanërisht me ndikim. Rafineria më e madhe e naftës në Arabinë Saudite në Ras Tanura në bregdetin e Gjirit ndaloi prodhimin pasi shpërtheu një zjarr i shkaktuar nga mbeturinat e një droni që u kap.
Në Katar, terminali më i madh në botë i eksportit të gazit natyror të lëngshëm (LNG) u mbyll gjithashtu pasi vendi u shënjestrua nga dronë iranianë.
Dronët po shkaktojnë dëme të konsiderueshme në të gjithë rajonin duke pasur parasysh se kanë një dizajn të thjeshtë dhe janë relativisht të lirë për t’u prodhuar. Droni me rreze të gjatë veprimi Shahed 136, i cili prodhohet në Iran, vlerësohet të kushtojë midis 20,000 dhe 50,000 dollarëve.
Shahed është përdorur gjerësisht nga Rusia në luftën e Ukrainës për të synuar qytete dhe termocentrale me popullsi të dendur me efekt shkatërrues. Irani ka eksportuar Shaheds te aleati i tij vitet e fundit dhe Rusia tani po prodhon edhe variantet e veta bazuar në modelin iranian.
Mick Mulroy, një ish-Marins i SHBA-së, oficer paraushtarak i CIA-s dhe Zëvendës Ndihmës Sekretar i Mbrojtjes për Lindjen e Mesme, i tha BBC-së se dronët “kanë provuar të jenë shumë efektivë” në konfliktet e mëparshme – aq shumë sa SHBA-të kanë zhvilluar versionin e tyre.
I njohur si Lucas, droni amerikan u përdor për herë të parë në luftime në ditët e fundit. Admirali Brad Cooper, kreu i forcave amerikane në Lindjen e Mesme, tha se ata kishin marrë dizajnin iranian “që i bëri ata më të mirë dhe e kishin qëlluar menjëherë kundër Iranit”.
SHBA-të nuk kanë thënë se sa dronë kanë vendosur, por po publikohen të dhëna se sa po lëshon Irani. Emiratet e Bashkuara Arabe thonë se deri më tani janë qëlluar mbi 1,000 dronë iranianë drejt vendit, ku vetëm 71 prej tyre kanë kaluar mbrojtjen e shtetit. Por secili prej përgjimeve ka një çmim.
Dronët Shahed mund të rrëzohen në një numër mënyrash, duke përfshirë përdorimin e pajisjeve speciale për bllokimin e sinjaleve GPS dhe sistemeve të armëve me lazer, por shumë prej tyre aktualisht po qëllohen nga qielli nga raketa të lëshuara nga avionë luftarakë ose sisteme të shtrenjta raketash tokë-ajër.
