Plani i ri për paqe, i promovuar nga Shtetet e Bashkuara, ka trazuar propozimin e Bashkimit Evropian për të përdorur asetet e palëvizshme të Rusisë për të ndihmuar Ukrainën. Plani i udhëhequr nga SHBA sugjeron që këto asete do të çenohen dhe do të shërbejnë si një platformë investimi e menaxhuar nga Uashingtoni. Kjo do të thotë se Kremlini jo vetëm që do të shpëtojë nga pagesa e dëmeve të luftës, por do të përfitonte edhe komercialisht.
Ky propozim, i paraqitur për negociata me Kievin, është në kundërshtim me qëllimet e BE-së për të detyruar Rusinë të paguajë për shkatërrimin e shkaktuar nga lufta dhe për të dhënë një kredi reparacioni për të mbështetur nevojat financiare dhe ushtarake të Ukrainës. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy tha se vendi i tij përballet me “një zgjedhje shumë të vështirë: humbjen e dinjitetit ose rrezikun e humbjes së një partneri kyç”, duke iu referuar SHBA-së. Administrata e Trumpit po qëndron për një afat agresiv për të siguruar një marrëveshje deri në fund të javës së ardhshme.
Plani përmban 28 pikë, i negocuar direkt me Moskën dhe pa inputin e Evropianëve. Ai parashikon krijimin e dy fondeve: një të udhëhequr nga SHBA për rindërtimin e Ukrainës dhe një tjetër të përbashkët me Rusinë për projekte të caktuara.
Megjithatë, gjuha e planit është e paqartë dhe nuk saktëson se si do të funksionojnë këto fonde. BE-ja insiston se do të vazhdojë me kredi reparacionesh, por zyrtarët pranojnë se plani amerikan rrezikon të dështojë strategjinë e BE-së.
Shtetet anëtare, si Belgjika, janë skeptike dhe kërkojnë garanci të forta për të mbrojtur veten nga hakmarrjet ruse. Disa vende, si Gjermania dhe Polonia, mbështesin idenë e një kredie reparacioni, ndërsa vende të tjera si Hungaria janë kundër.
Njoftimet e fundit sugjerojnë se afati për arritjen e një marrëveshjeje është i pasigurt dhe strategjitë e financimit të nevojave të Ukrainës për vitet 2026-2027 janë në krizë. Plani i SHBA-së ka hedhur dyshim mbi aftësinë e BE-së për të vepruar, duke vënë në rrezik unitetin e saj.
