Ekspozita “Format e Pranishme. Artin e Lemkove/Rusynëve të Karpatit” në Muzeun Etnografik në Varshavë, kërkon të sjellë në vëmendje artin e një grupi etnik të shpërfillur për shumë kohë, Lemkët, të cilët jetojnë në rajonin e Karpatëve. Drejtoresha e muzeut, Magdalena Wróblewska, shprehet se artistët si Nowosielski dhe Andy Warhol, të cilët kanë kontribuar në kanunin artistik, ishin Lemkë. Kjo ekspozitë ka për qëllim të paraqesë atë që zakonisht ka mbetur në margjinat e narrativave dominuese të artit europian.
Ekspozita është e strukturuar në disa seksione tematike. Seksioni i parë përqendrohet te identiteti dhe përkujtimi i ngjarjeve të rënda si migrimet e detyruara dhe kampi Thalerhof, që kanë ndikuar në kulturën Lemke. Wróblewska thekson se ky është momenti më reflektues i ekspozitës, i cili flitet për humbjen dhe përpjekjen për të ruajtur identitetin. Traditat dhe format kulturore të Lemkëve janë shkatërruar për shkak të eksodit, por ekzistojnë ende tregime për mbijetesën e këtyre formave.
Seksioni i dytë, i titulluar Transpop, paraqet punime nga artistët e rinj që rizbulojnë traditat, duke i kombinuar ato me forma të reja artistike. Wróblewska citon se këta artistë e mbajnë traditën të gjallë dhe të lidhur me koha moderne. Ekspozita përfshin pesë vepra nga Andy Warhol që vijnë nga koleksione private dhe një muze në Pragë, duke ofruar një interpretim më të thellë të artit të tij.
Një tjetër pjesë është e dedikuar natyrës, duke përfshirë vepra që flasin për lidhjen e Lemkëve me peizazhet përreth. Ekspozita gjithashtu përfshin një instalacion monumental nga Dorota Nieznalska që trajton momente të vështira historike.
Objektet e ekspozitës shtrihen në një kontekst gjeografik të gjërë, nga Polonia në Shtetet e Bashkuara, dhe sjellin në pah se identiteti mund të përballojë kufijtë dhe ndryshimet e vendbanimit. Ekspozita do të jetë e hapur deri më 30 qershor 2026, duke u bërë një mundësi të rëndësishme për të njohur artin dhe kulturën Lemke.
