Udhëzues për mbijetesë, grumbullim dhe stërvitje për evakuim masiv.
Evropa po përgatit qytetarët e saj për kërcënimin në rritje të konfliktit “që i vjen në prag”.
Disa vende evropiane kanë ofruar udhëzime në muajt e fundit – duke parashikuar garazhe dhe stacione metroje të shndërruara në bunkerë.
Dhe mesazhi kryesor është nevoja për një ndryshim në mentalitetin e popullsisë për t’u bërë gati për luftë.
Siç u tha Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte ekspertëve të sigurisë në Bruksel në dhjetor: “Është koha për të kaluar në një mentalitet të kohës së luftës”.
Bëhet e ditur se komenti vjen ndërsa liderët evropianë kanë frikë se presidenti rus Vladimir Putin, i guximshëm nga arritjet në Ukrainë, mund të përpiqet të shtyjë më tej në kontinent, ndërsa aleati i gjatë dhe i fuqishëm i Evropës, SHBA, ka ndryshuar qëndrim, duke ngritur dyshime se sa do të ishte e gatshme të ndërhynte nëse një vend i NATO-s sulmohet.
Por mbeten pyetje se sa efektive do të ishin me të vërtetë këto plane emergjence, dhe – për më tepër – nëse civilët do ta marrin seriozisht udhëzimin.
“Shkoni brenda, mbyllni të gjitha dritaret dhe dyert”
Komisioni Evropian u ka kërkuar të gjithë qytetarëve që të grumbullojnë mjaftueshëm ushqime dhe furnizime të tjera thelbësore për t’i mbajtur ato për të paktën 72 orë në rast krize.
Në udhëzimin e lëshuar në mars, komisioni theksoi nevojën që Evropa të nxisë një kulturë të “gatishmërisë” dhe “rezistencës”.
Vendet individuale gjithashtu kanë vendosur udhëzimet e tyre për emergjencat, përfshirë konfliktin.
Qershorin e kaluar, Gjermania përditësoi Direktivën e saj për Mbrojtjen e Përgjithshme, duke dhënë udhëzime se çfarë duhet bërë nëse konflikti shpërthen në Evropë.
Dokumenti parashikon transformimin e plotë të jetës së përditshme të qytetarëve gjermanë në rast lufte.
Suedia ka nxjerrë një udhëzues mbijetese të titulluar, “Nëse vjen kriza ose lufta”.
Broshura iu shpërnda miliona familjeve në nëntor, pasi u përditësua për herë të parë në gjashtë vjet për shkak të rritjes së niveleve të kërcënimit ushtarak.
Ajo fletëpalosje udhëzon suedezët se si do të lëshoheshin paralajmërimet në rast lufte, duke përfshirë një sistem alarmi në natyrë, i cili thotë se është funksional në shumicën e zonave.
“Shkoni brenda, mbyllni të gjitha dritaret dhe dyert dhe, nëse është e mundur, fikni ajrosjen. Dëgjoni transmetuesin publik suedez Sveriges Radio, kanalin P4 për më shumë informacion”, udhëzon broshura.
Ajo ofron këshilla se ku të kërkoni strehim gjatë një sulmi ajror, duke përfshirë bodrumet, garazhet dhe stacionet e metrosë nëntokësore.
Nëse kapeni jashtë, këshilloheni të shtriheni në tokë, “mundësisht në një gropë të vogël ose hendek”.
Këshilla specifike u jepen qytetarëve suedezë edhe në lidhje me sulmet me armë bërthamore, duke u thënë atyre që “të fshihen sikur gjatë një sulmi ajror”.
“Nivelet e rrezatimit do të ulen në mënyrë drastike pas disa ditësh.”
Broshura ndër tjera përfshin këshilla për evakuimin, si të ndaloni gjakderdhjen, si të merreni me ankthin dhe si t’u flisni fëmijëve për krizën dhe luftën.
Për Finlandën – e cila ndan një kufi prej 1,340 kilometrash me Rusinë, më i gjati nga të gjitha vendet anëtare të NATO-s – mbrojtja e sovranitetit të saj kundër Moskës ka qenë prej kohësh pjesë e politikës së vendit.
Vendi është duke u përgatitur për mundësinë e një konflikti me Rusinë për dekada të tëra, shkruan CNN.
Që nga vitet 1950, ndërtimi i strehimoreve për bomba nën blloqe apartamentesh dhe ndërtesa zyrash ka qenë i detyrueshëm.
Por sigurisht, shteti nordik, i cili u bashkua me NATO-n në 2023 pas dekadash mosangazhimi, ka përshpejtuar gjendjen e tij të gatishmërisë që nga agresioni rus në Ukrainë në 2022.
Raportohet se dy vjet më parë, e nxitur nga lufta e Rusisë, qeveria finlandeze bëri një bilanc të strehimoreve të saj të disponueshme emergjente, duke zbuluar se kishte gjithsej 50,500 – të cilat mund të strehonin 4.8 milionë njerëz të mundshëm në një vend me 5.6 milionë banorë.
Ministria e Brendshme e Helsinkit lëshoi gjithashtu udhëzime të reja për krizat në nëntor, duke u dhënë lexuesve këshilla se si të përgatiten për ndërprerje të gjata të energjisë, ndërprerje të ujit, ndërprerje të telekomunikacionit, ngjarje ekstreme të motit dhe konflikte ushtarake.
