Trump po ndien presionin nga presioni publik dhe çmimi i naftës dhe po kërkon një rrugëdalje të shpejtë. Ndoshta shumë shpejt, nëse është e vërtetë ajo që shkroi “Wall Street Journal”, se urgjenca ai kërkon të mbyllë një marrëveshje me Teheranin.
“Iranianët e dinë mirë se Trump është në telashe”, – tha për “Corriere della Sera”, Charles Kupchan, një ish-këshilltar i Obamës dhe profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin Georgetown.
“Situata është kthyer kundër tij. Trump mendonte se regjimi do të shembej brenda pak ditësh dhe se ai do të mbahej në histori si i vetmi president që mposhti Iranin. Në vend të kësaj, ai nxiti krizën më të madhe energjetike të kohës sonë, shkeli premtimin e tij për të mos u futur në luftëra të gjata dhe përkeqësoi koston e jetesës. Ai ndihet i bllokuar dhe dëshiron një marrëveshje sa më shpejt të jetë e mundur, përpara se zgjedhjet e mesit të mandatit të jenë shumë afër.
Çfarë lloj marrëveshjeje dëshiron ai?
“Një që i lejon atij të thotë se ka eliminuar kërcënimin që e shtyu të shpallte luftën.”
Pra, energjia bërthamore?
“Trump ndoshta tani shpreson të arrijë diçka për uraniumin e pasuruar dhe synon të rihapë Ngushticën e Hormuzit. Megjithatë, duhet thënë se, para dhe gjatë konfliktit, ai e ndryshoi historinë e tij shumë herë rreth asaj se cili ishte kërcënimi i vërtetë që e shtyu të vepronte. Çështja e programit iranian të raketave dhe mbështetja e ajatollahëve për milicitë në Lindjen e Mesme mbetet. Për këtë, kam frikë se shanset për të arritur një situatë më të mirë se para luftës janë mjaft të pakta.”
Edhe folja “rihap” mund të nënkuptojë gjëra të ndryshme. Irani do të donte të mbante kontrollin e Hormuzit, duke lejuar anijet të kalojnë, por duke paguar një taksë. Evropa dhe vendet arabe, nga ana tjetër, do të donin lundrim të lirë.
“Unë besoj se Trump është kryesisht i interesuar në rifillimin e lëvizjes së anijeve, sepse për sa kohë që ato mbeten në vend, krizat e energjisë dhe plehrave vetëm sa do të përkeqësohen.”
A do ta pranonte ai kontrollin iranian të Ngushticës?
“Jo. Ai nuk mund të pranonte një situatë në të cilën Teherani vazhdon të kërkojë 2 milionë euro për secilën anije. Por ai mund të pranonte një zgjidhje me një sistem monitorimi ndërkombëtar që përfshin edhe Iranin.”
Por Trump nuk po i mbështet liderët europianë të mbledhur në Paris.
“Ai është i zemëruar dhe i ndjeshëm, prandaj sulmoi Melonin dhe Papën. Por është një shenjë se ai ndihet më i dobët.”
A po negocion ai nga një pozicion dobësie?
“Iranianët e kanë kuptuar se janë në telashe dhe se Hormuzi u jep atyre një ndikim të konsiderueshëm, kështu që po mbajnë një qëndrim të ashpër.”
A mund të dalë Trump ende fitues?
Ka dy mundësi. Mund të përfundojë shumë keq për të, ose vetëm pak keq. Nëse ai nuk arrin një marrëveshje, do të shkojmë drejt një recesioni global. Megjithatë, nëse arrin, ai do të pretendojë fitoren, por në varësi të kushteve, nuk ka gjasa që ai të jetë në gjendje të projektojë një imazh vërtet fitimtar.
