Forcat speciale amerikane kryen një operacion të befasishëm për të arrestuar presidentin venezuelian Nicolás Maduro dhe Donald Trump pa operacionin të zhvillohej nga pasuria e tij në Mar-a-Lago.
Pranë tij ishte Marco Rubio, ministri i fuqishëm i jashtëm dhe njëkohësisht këshilltari i sigurisë kombëtare, në një fotografi që përmbledh një rrjedhë vitesh për njeriun që tani është në qendër të strategjisë amerikane për Venezuelën post-Maduro.
CNN në analizën e tij i atribuon Rubios rolin e një nxitësi kryesor të strategjisë që çoi në arrestim, duke nënvizuar se rruga e tij politike ka rrënjë të forta në Floridën jugore dhe në komunitetet e refugjatëve nga Venezuela, të cilët u larguan nga vendi i tyre nën regjimin e Maduros.
Burime të cituara nga rrjeti amerikan thonë se Rubio ka kohë që e ka vënë sytë e tij te Maduro dhe se ai ishte i rëndësishëm në formësimin e strategjisë që i parapriu operacionit, i cili ka evoluar, siç përshkruhet, në një “Dhomë Operacionesh” de facto në Florida.
Disa orë më vonë, Trump njoftoi se po i ngarkonte Rubio të ndihmonte në “drejtimin” e Venezuelës së bashku me zyrtarë të tjerë që ishin në të njëjtën dhomë, një formulim që, siç vëren CNN, ishte i paqartë dhe ngriti më shumë pyetje sesa ai u përgjigj, ndërsa në të njëjtën kohë theksoi pozicionin qendror të Rubio.
Raporti përcjell se, midis ish-diplomatëve dhe ekspertëve në rajon, ka pyetje të thella në lidhje me planet e SHBA-së në epokën “post-Maduro”, se si do të zbatohen, për kohëzgjatjen e tyre dhe për sa kohë do të qëndrojnë në pushtet njerëzit e rreshtuar me Maduron. Përgjigja për këto çështje, sipas CNN, duhet të jepet nga Rubio dhe ekipi i tij.
Një ish-zyrtar i lartë amerikan pretendoi se në mandatin e parë të Trump kishte pasur planifikim të madh për një tranzicion demokratik në Venezuelë, por nuk ishte e qartë nëse administrata aktuale do t’i drejtohej këtyre planeve, ndërsa i njëjti zyrtar vuri në dukje se me mbetjet e regjimit të Maduros ende të pranishme, do të ishte e parakohshme të aktivizoheshin dispozita të tilla.
Sipas CNN, muajt para operacionit u shënuan nga një bashkëpunim i ngushtë midis Rubio dhe zëvendës shefit të stafit të Shtëpisë së Bardhë për politikat Steven Miller, me qëllim formulimin e strategjisë. Rrjeti e përshkruan Rubio si një zyrtar që është rrallë larg Trump, duke përdorur Shtëpinë e Bardhë si bazë operacionesh, me praninë e tij fizike në Departamentin e Shtetit kryesisht të kufizuar në takime dypalëshe. Ai gjithashtu shprehet se ka kaluar shumë fundjavë në Florida me Trump, se ka shmangur udhëtimet jashtë vendit, duke dërguar në vend të tij zëvendësin e tij.
Në të njëjtin kontekst, CNN vëren se, si me disa nga prioritetet e politikës së jashtme të qeverisë, diskutimet se si të drejtohet Venezuela po zhvillohen në një rreth të vogël këshilltarësh politikë të besuar, si Rubio dhe Miller. Përkundrazi, siç raportohet, Richard Grenell, i cili fillimisht ishte i përfshirë si i dërguar special, nuk ka qenë i përfshirë në zhvillimin e politikave për muaj të tërë, ndërsa mungojnë edhe disa zyrtarë të lartë të Departamentit të Shtetit.
E nesërmja ishte planifikuar, sipas të njëjtit informacion, në zyrën e Miller në Shtëpinë e Bardhë, një zgjedhje që i atribuohet marrëdhënies së ngushtë midis dy burrave dhe dëshirës për të kufizuar rrezikun e rrjedhjeve në një administratë që thuhet se është e kujdesshme ndaj rrjedhjeve.
CNN vëren se nuk ka asnjë përgjigje të qartë se kë parashikon SHBA si udhëheqje afatgjatë në Venezuelë. Stephen Miller tha për CNN: “Mund të ketë individë që janë të arratisur nga drejtësia amerikane dhe mund të bëhen pjesë e debatit të ardhshëm”, duke shtuar: “Unë do ta thoja kështu: për ata që mund të jenë paditur, zgjedhja më e mirë që mund të bëjnë është të jenë pjesë e një procesi konstruktiv vendimmarrjeje për të ardhmen e Venezuelës. Vendimi më i mirë që mund të marrin është të bashkëpunojnë plotësisht dhe plotësisht me Shtetet e Bashkuara.” Kur u pyet se kush “drejton” jetën e përditshme, Miller tha se Rubio është përgjegjës për procesin.
Në fushën e formësimit publik të politikës, Trump dhe Rubio kanë filluar të përshkruajnë një kornizë të ndikimit të SHBA-së që, sipas CNN, bazohet në shtrëngimin ekonomik, që synon të shtrydhë të ardhurat e Venezuelës nga nafta për t’i bërë presion Delcy Rodriguez e përshkruar si fytyra dhe presidentja e përkohshme e Maduros – për t’u përafruar me kërkesat e SHBA.
Rubio tha për “karantinën e naftës”: “Kjo është një sasi e madhe levash që do të vazhdojë të ekzistojë derisa të shohim ndryshime që jo vetëm avancojnë interesin kombëtar të Shteteve të Bashkuara, e cila është numri një, por gjithashtu çojnë në një të ardhme më të mirë për popullin venezuelian”.
Në të njëjtën kohë, CNN thekson se çështjet kritike mbeten: nuk ka prani diplomatike amerikane në terren në Venezuelë, megjithëse një zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit tha se departamenti po “bën përgatitje për të lejuar një rihapje” të ambasadës “nëse Presidenti merr këtë vendim”.
Pa një prani “në terren”, ish-zyrtarët po pyesin veten se si mund të ketë një proces rindërtimi – edhe nëse është i kufizuar në infrastrukturën që përfshin kompanitë amerikane të naftës – dhe kush do të sigurojë llogaridhënie. Todd Robinson tha për CNN: “Nëse ‘ne jemi përgjegjës’, ata duhet të fillojnë të emërtojnë njerëz – kush është përgjegjës për çfarë? A do të jetë mbikëqyrje ushtarake? Mbikëqyrja diplomatike? Sigurisht që nuk mund të jetë mbikëqyrje zhvillimi, sepse nuk kemi më profesionistë të zhvillimit”, duke iu referuar shpërbërjes së USAID-it që, siç raportohet, ndodhi gjatë mandatit të Rubios.
Karriera personale dhe politike e
Rubio, sipas CNN, shpjegon kryesisht peshën e veçantë që ai ka marrë në këtë portofol. Burimet vërejnë se qëndrimi i tij ndaj Maduros nuk është “qasja neokonservatore, e stilit McCain”, por një perceptim se “komunizmi nuk duhet të jetë në oborrin tonë dhe një trafikant droge nuk duhet të jetë në gjendje të ndikojë në jetën e mijëra amerikanëve”.
Përfaqësuesi republikan Carlos Jimenez tha: “Pothuajse 100% e njerëzve në Miami që janë ose nga Kuba, Venezuela ose Nikaragua, ata të gjithë po kërkojnë liri. Kështu që jam i sigurt se kjo e ka prekur atë.
Ai shtoi: “Ai është djali i kubanëve. Dhe kështu e kupton ai, ai e ndjen këtë çështje, dhe kjo çështje ndihet njësoj nga venezuelianët që janë atje dhe nikaraguaanët që janë atje.”
Megjithatë, CNN regjistron gjithashtu një ndryshim të dukshëm: Distanca në rritje e Rubio nga opozita venezueliane. Si senator, ai kishte argumentuar se Edmundo González, me mbështetjen e Maria Corina Machado, fitoi zgjedhjet e vitit 2024 me një fitore rrëshqitëse dhe e kishte nominuar Machado për çmimin Nobel për Paqe. Por javët e fundit, sipas CNN, Rubio nuk është angazhuar për rolin e tyre në një administratë të re, ndërsa Trump ka denoncuar Machado dhe ka pretenduar, pavarësisht provave për të kundërtën se ai nuk ka asnjë mbështetje ose respekt në shtëpi.
Në të njëjtin kontekst, Trump thuhet se tha se Rubio foli në telefon me Delsi Rodriguez pas arrestimit, ndërsa një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë tha se ka pasur biseda të tjera që atëherë, me Trump që tha për NBC se ata po komunikojnë në spanjisht. Për mënyrën se si do të vlerësohet Rodriguez, Rubio tha se SHBA do të bëjë një vlerësim bazuar në atë që bën, jo në atë që thotë. CNN vëren se të shtunën, më 3 janar, Rodriguez foli për një sulm të egër ndaj vendit të saj, ndërsa të nesërmen ajo u shfaq duke bërë një ftesë për bashkëpunim me një axhendë bashkëpunimi.
