Gjatë episodit të fundit të podcast-it “Flasim”, Kryeministri Edi Rama diskutoi raportin e Këshillit të Europës mbi situatën e drejtësisë në Shqipëri, duke theksuar numrin e lartë dhe problematik të paraburgimeve. Ai e quajti këtë një rekord negativ në krahasim me vendet e tjera të rajonit, duke sugjeruar një analizë të thelluar për brutalitetin në ushtrimin e pushtetit gjyqësor.
Rama përmendi dy raste të rëndësishme që nxorën në pah shqetësimet lidhur me drejtësinë: pezullimin e një anëtari qeverie nga prokurori dhe gjykata, si dhe tentativat e magjistratëve për të rritur pagat e tyre. Ai e kritikoi mënyrën si gjykatat zgjatin paraburgimet, shpesh pa një arsyetim të ligjshëm dhe përjashtues, duke e vendosur Shqipërinë në nivelin më të ulët në Europë përsa i përket shfrytëzimit të këtij procesi.
Raporti i Këshillit të Europës identifikon disa pika kyçe. Së pari, thekson se Shqipëria ka një përdorim tepër të lartë të paraburgimit, ndryshe nga vendet e BE-së, ku masat alternative janë më të zakonshme. Vendimet për paraburgim shpesh janë të paqarta, duke përdorur formulime të përgjithshme që nuk ofrojnë një vlerësim të mirëfilltë të rasteve.
Një tjetër problem është mungesa e masave alternative dhe trajtimi i paraburgimit si opsion i preferuar nga gjykatësit. Kjo e bën sistemin shqiptar unikal për brutalitetin e tij, me një numër më të madh të paraburgosurve sesa të dënuarve. Kështu, situata rrezikon të shkaktojë mbingarkesë në burgje dhe të minojë të drejtat e individëve.
Më tej, Rama theksoi mosgarantimin e aksesit efektiv në mbrojtje për të akuzuarit, duke përmendur vonesat në dispozitimin e materialeve dhe mungesën e regjistrimeve të procesit gjyqësor. Kjo e vë në dyshim aftësinë e mbrojtësve për të sfiduar legjitimitetin e paraburgimeve.
Përfundimisht, Rama nënvizoi nevojën për një strategji të re që të përmirësojë sistemin e drejtësisë, përfshirë specifikimin e të drejtave ligjore dhe forcimin e kontrollit nga gjykatat e apelit.
