Mbi 50 organizata të shoqërisë civile kërkojnë që Bundestagu të nisë menjëherë procedurën për ndalimin e partisë AfD. Por ka shumë pengesa. Megjithatë, një ndalim i tillë në Gjermani përballet me barriera të larta ligjore. Si funksionon në të vërtetë ndalimi i një partie?
Kush mund të ndalojë një parti?
Vetëm Gjykata Kushtetuese Federale në Gjermani mund të ndalojë funksionimin e një partie politike në Gjermani. Kjo ndodh kur plotësohen dy kushte. Së pari, një kërkesë për ndalim partie duhet të paraqitet në Gjykatën Kushtetuese në Karlsruhe. Një kërkesë e tillë mund të bëhet vetëm nga qeveria federale gjermane, Bundestagu apo Bundesrati.
Së dyti, kërkesa për ndalim duhet të arsyetohet në thelb. Kjo do të thotë se puna e partisë duhet të jetë realisht antikushtetuese. Nëse kërkesa paraqitet, Gjykata Kushtetuese Federale vendos nëse partia do të ndalohet apo jo.
Kur një parti është antikushtetuese?
Sipas Kushtetutës gjermane, “Partitë, të cilat në përputhje me qëllimet e tyre ose sjelljen e anëtarëve të tyre tentojnë të kërcënojnë ose të shfuqizojnë rendin e lirë demokratik ose të vënë në pikëpyetje ekzistencën e Republikës Federale të Gjermanisë, konsiderohen antikushtetuese”.
Se çfarë do të thotë saktësisht “rend i lirë demokratik” u sqarua nga Gjykata Kushtetuese Federale në vitin 2017 në vendimin e saj për NPD-në. Këto janë dinjiteti njerëzor, demokracia dhe shteti i së drejtës si parime themelore, të nevojshme për funksionimin e një “shteti të lirë kushtetues”.
Dinjiteti njerëzor përfshin ruajtjen e individualitetit, identitetit, integritetit dhe barazisë. Kjo vlen për të gjithë njerëzit, qofshin ata të huaj apo shtetas gjermanë.
Parimi demokratik nënkupton që të gjithë qytetarët të marrin pjesë në mënyrë të barabartë në procesin e vendimmarrjes politike. Parimi i shtetit të së drejtës do të thotë që shteti duhet të veprojë në përputhje me ligjin dhe se gjykatat e pavarura janë në gjendje ta kontrollojnë këtë.
Që një parti të jetë antikushtetuese, duhet të planifikojë dhe synojë dhe të punojë për të rrezikuar të paktën një nga këta elementë kyç. Në të njëjtën kohë, formulimi “përpiqu” mbart një parakusht tjetër.
Sipas Gjykatës Kushtetuese Federale, vetëm partitë me një ndikim të caktuar politik mund të “synojnë” ose “të përpiqen” të kërcënojnë rendin e lirë demokratik ose ekzistencën e Republikës Federale të Gjermanisë. Një parti politike me madhësinë e AfD-së, e cila drejtohet nga Alice Weidel dhe ka përfaqësues në të gjitha parlamentet në nivel federal dhe në lande, dhe e cila në disa rajone përfaqëson forcën më të madhe politike, sigurisht që do të kishte potencialin të “synojë” ose “të përpiqet”, të rrezikojë demokracinë e lirë. Në rastin e një procedure të mundshme ( eventuale) për ndalimin e AfD-së, pika kryesore ligjore do të ishte orientimi përmbajtësor (ideologjik) i partisë. Ndalimi mund të zbatohet edhe vetëm për disa degë të caktuara të partisë në lande./DW
