Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e ka theksuar rëndësinë e një orientimi më të qartë të Serbisë drejt Bashkimit Evropian, duke kërkuar hapa konkretë për anëtarësim dhe vendosjen e sanksioneve ndaj Rusisë. Pas takimit me presidentin serb, Aleksandar Vuçiç, më 15 tetor, ajo kërkoi përparim në drejtim të sundimit të ligjit, lirisë së mediave dhe reformave zgjedhore. Sipas eksperti Igor Bandoviq, kjo ndihmon në ndarjen e mesazheve se periudha e politikës së balancimit ka skaduar.
Serbia, megjithëse është vend kandidat për anëtarësim në BE, ka përjetuar pasojat e politikës së saj të jashtme balancuese, veçanërisht pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia. Kështu, industria e naftës në Serbi u vu nën sanksione nga SHBA-të, ndërsa marrëveshja e gazit me Moskën mbeti e papërfunduar. Beogradi argumentohet se nuk po i bashkohet sanksioneve për të mbrojtur interesat kombëtare, duke përfshirë varësinë nga energjia ruse dhe mbështetje në çështjen e Kosovës.
Von der Leyen vuri në dukje se 61% e përafrimit të politikës së jashtme të Serbisë është një hap pozitiv, por theksoi se kërkohen përpjekje më të mëdha. Ajo shprehu gatishmërinë e BE-së për të lidhur Serbinë me tregun energjetik të Evropës dhe projekti i Korridorit Transballkanik do të kontribuonte në diversifikimin e burimeve energjetike. Megjithatë, Serbia vazhdon të mbetet e varur nga gazi rus, që përmbush rreth 80% të nevojave të saj.
Më tej, von der Leyen shikoi ndikimin rus si një pengesë për zgjerimin e BE-së në Ballkanin Perëndimor, duke përmendur shqetësimet për logjistikën dhe organizatat që Rusia krijon në rajon. Presidenti Vuçiç e quajti ofertën për një marrëveshje të gazit me Rusinë si “shumë zhgënjyese”. Ambasadori rus në Beograd njoftoi se marrëveshja e gazit do të jetë bazuar në arsye komerciale dhe nuk ka lidhje me politikën.
Sipas Bandoviq, Serbia ndodhet në një moment kyç për të marrë një vendim të qartë për t’u orientuar drejt BE-së, por qeveria aktuale nuk është e gatshme për të përballuar koston e demokratizimit dhe harmonizimit të politikës së jashtme. Dotë është e qartë se përparimi në anëtarësim varet nga vendosmëria për sundimin e ligjit dhe normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën.
