Diskutimi mbi Ngjarjet e Marsit 1981 në Kosovë: Një Pjesëmarrës Reflekton
Në një intervistë të thellë mes Veton Surroit dhe Faton Topallit, theksohet rëndësia e ngjarjeve të marsit 1981 në Kosovë, duke u fokusuar në kërkesat për Republikë. Topalli, i cili kishte një rol aktiv gjatë protestave, diskuton rrethanat që çuan në shpërthimin e revolucionit studentor, i njohur për kërkesat për kushte më të mira sociale, që më vonë evolucionuan në kërkesa për autonomi politike.
Topalli thekson se protestat, duke filluar me 11 marsin, ishin spontane dhe të organizuara nga tri grupe të ndryshme, secila me interesat e saj personale. Ai sqaroi se, ndonëse fillimisht kërkesat ishin sociale, situata shpejt kaloi në kërkesa politike që kërkonin statusin e Republikës për Kosovën. Topalli diskuton pezullimin e mbështetjes nga udhëheqësit e Kosovës, të cilët frikësoheshin nga një mundësi për vendosjen e një regjimi ushtarak pas protestave.
Më tej, ata diskutojnë rolin e forcave policore serbe gjatë kësaj periudhe, përfshirë përdorimin e djallëzuar të forcave ushtarake për të ndaluar protestat dhe për të mbajtur situatën nën kontroll. I gjithë ky presion u ndje më e rëndë për të rinjtë dhe studentët, të cilët kërkonin më shumë se asgjë tjetër një zgjidhje për nënshtrimin e tyre.
Një vijë e rëndësishme e diskursit është se, megjithëse kërkesat për Republikë ishin legjitime, udhëheqësit e Kosovës nuk treguan gatishmëri për t’i përkrahur, duke ndikuar negativisht në motivimin e protestuesve. Topalli gjithashtu diskuton se ngjarjet e vitit 1981 ishin një pikë kthese në lëvizjen për lirinë e shqiptarëve në Kosovë.
Ai tregon frustrimin e tij ndaj historikëve që kanë shpesh keqkuptuar ngjarjet e asaj kohe, duke sugjeruar se shumë dokumente historike nuk janë shqyrtuar siç duhet. Pavarësisht vështirësive dhe represionit, përvoja e vitit 1981 shërben si një David i fuqishëm për nesër, duke reflektuar se çdo fitore politike është e lidhur ngushtë me sakrificat e shumë individëve.
Ky bisedë e zgjatë mbi dy orë, duke eksploruar thellësisht rreth ngjarjeve që pasuan protestat e marsit dhe ndikimin e tyre në historinë e Kosovës. Diskutia e Surroit dhe Topallit ofron një pasqyrë të qartë për të rinjtë që marrin përgjegjësi dhe ndihmojnë në formësimin e të ardhmes.
