Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Ukraina kanë nënshkruar marrëveshjen që do t’i japë Uashingtonit akses në mineralet dhe burimet natyrore të Ukrainës, duke finalizuar një akt që po përgatitej prej disa javësh për të kompensuar SHBA-në, për ndihmën e saj në sprapsjen e pushtimit rus.
Të dyja palët ofruan vetëm detaje të thjeshta rreth strukturës së marrëveshjes, të cilën e quajtën Fondi i Riinvestimit Shtetet e Bashkuara-Ukrainë. Por pritet që ai t’i japë SHBA-së akses në mineralet e çmuara të tokës së rrallë të Ukrainës, ndërsa i jep Kievit një masë sigurie për mbështetjen e vazhdueshme amerikane në luftën e ashpër me Rusinë.
Besohet se Ukraina ka rezerva të mëdha mineralesh kritike si grafiti, titani dhe litiumi. Ato janë shumë të kërkuara për shkak të përdorimit të tyre në energjinë e rinovueshme, aplikimet ushtarake dhe infrastrukturën industriale.
Gjithashtu, duhet theksuar se kjo marrëveshje vjen në mes të një lufte tregtare të SHBA-së me Kinën, nga e cila burojnë 90% e rezervave aktuale të metaleve të rralla në botë.
“Kjo marrëveshje i sinjalizon qartë Rusisë se administrata Trump është e përkushtuar ndaj një procesi paqeje të përqendruar në një Ukrainë të lirë, sovrane dhe të begatë në planin afatgjatë”, tha Sekretari i Thesarit Scott Bessent në një deklaratë.
“Presidenti Trump e parashikoi këtë partneritet midis popullit amerikan dhe popullit ukrainas për të treguar angazhimin e të dyja palëve për paqe dhe prosperitet të qëndrueshëm në Ukrainë.”
Nënshkrimi vjen dy muaj pasi një marrëveshje e ndryshme, por e ngjashme, pothuajse u nënshkrua përpara se të dështonte në një takim të tensionuar në Zyrën Ovale ku morën pjesë Presidenti Donald Trump, Zëvendëspresidenti JD Vance dhe Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy.
Zëvendëskryeministrja e Ukrainës, Yulia Svyrydenko, e cila fluturoi për në Uashington për të nënshkruar marrëveshjen të mërkurën, tha në një postim në X se fondi i ri do të “tërheqë investime globale në vendin tonë”.
Duke renditur dispozitat e marrëveshjes, ajo tha se ajo do të përfshinte projekte në minerale, naftë dhe gaz, megjithëse burimet do të mbeteshin pronë e Ukrainës. Partneriteti do të jetë i barabartë, në bazë 50:50, shtoi Svyrydenko, dhe duhet të ratifikohet nga ligjvënësit në Kiev.
Sipas marrëveshjes, SHBA-të do të kontribuojnë me ndihmë të re për Kievin, duke përfshirë, për shembull, sisteme të mbrojtjes ajrore.
