Një valë ndërprerjesh teknologjike ka shkaktuar kaos në Shtetet e Bashkuara gjatë ditëve të fundit, duke prekur shërbimet bankare, fluturimet, platformat e komunikimit dhe madje edhe rrjetin e brendshëm të Agjencisë së Sigurisë Kombëtare. Problemet kanë ngritur dyshime për sulme kibernetike të koordinuara, por deri tani autoritetet amerikane thonë se nuk ka prova që këto incidente të kenë lidhje me njëri-tjetrin apo të jenë pjesë e një sulmi të përbashkët.
Në shumicën e rasteve, shkaku duket të jetë më pak dramatik, por po aq shqetësues: përditësime dhe ndërhyrje teknike që kanë shkuar keq. Një përmirësim në rrjetin e Microsoft shkaktoi mbingarkimin e serverëve dhe ndërpreu shërbimet e Microsoft 365. Probleme me pajisje dhe sisteme të vjetruara ndikuan në trafikun ajror, ndërsa disa klientë bankash patën vështirësi në përdorimin e shërbimeve online. Edhe ndërprerja në rrjetin e brendshëm të NSA-së u lidh nga agjencia me mirëmbajtjen rutinë.
Por në këtë histori ka një element të ri: inteligjencën artificiale. Mjetet e avancuara të AI-së po zbulojnë me shpejtësi dobësi të sigurisë në programe që kanë ekzistuar prej vitesh. Kjo i detyron kompanitë dhe institucionet të instalojnë përditësime urgjente përpara se të metat të shfrytëzohen nga hakerat. Problemi lind kur këto ndërhyrje kryhen me nxitim dhe pa testime të mjaftueshme, duke krijuar defekte të reja në sistemet që synojnë të mbrojnë.
Një shembull i fundit është zbulimi i një dobësie serioze në Java, një gjuhë programimi që përdoret gjerësisht në banka, spitale dhe institucione të mëdha. Studiuesit përdorën inteligjencën artificiale për të identifikuar një problem që kishte mbetur i pazbuluar për më shumë se një dekadë. Kompania Oracle publikoi më pas një përditësim sigurie për ta korrigjuar atë. Një rast i ngjashëm ishte zbuluar më herët edhe në PHP, një teknologji që përdoret në miliona faqe interneti.
Ekspertët paralajmërojnë se kjo mund të jetë një periudhë tranzicioni të vështirë për kompanitë, pasi inteligjenca artificiale po përshpejton njëkohësisht zbulimin e dobësive dhe përpjekjet për t’i rregulluar ato. Ndërkohë, shumë institucione vazhdojnë të mbështeten në infrastrukturë të vjetër, e cila nuk është projektuar për ritmin dhe kompleksitetin e sotëm teknologjik.
Pra, nuk ka prova për një sulm të vetëm që ka rrëzuar sistemet amerikane. Por vala e ndërprerjeve ka nxjerrë në pah një dobësi të përbashkët: bota është gjithnjë e më e varur nga një numër i vogël kompanish dhe platformash digjitale, ndërsa një gabim teknik, një përditësim i dështuar apo një cenueshmëri e pazbuluar mund të shkaktojë pasoja shumë përtej ekranit të kompjuterit.











