Eksperti i asteroidëve Patrick Michel, një nga figurat kryesore të Agjencisë Evropiane të Hapësirës (ESA), ka folur mbi rrezikun e përplasjes së një asteroidi me Tokën dhe përpjekjet ndërkombëtare për mbrojtje planetare, në kuadër të misionit evropian Hera.
Sipas Michel, aktualisht nuk ka asnjë asteroid të njohur që përbën kërcënim për Tokën në afat të shkurtër apo të mesëm. Llogaritjet orbitale shtrihen rreth një shekulli dhe, deri tani, nuk tregojnë rrezik të menjëhershëm për përplasje.
Megjithatë, ai thekson se një pjesë e madhe e asteroidëve më të vegjël ende nuk janë zbuluar, çka e bën të pamundur përjashtimin e plotë të rrezikut në të ardhmen.
Shkencëtarët kanë identifikuar pothuajse të gjithë asteroidët me diametër mbi 1 kilometër, të cilët mund të shkaktojnë katastrofa globale, dhe asnjëri prej tyre nuk përbën rrezik të njohur.
Sfida më e madhe mbetet identifikimi i trupave mbi 140 metra, të cilët mund të shkaktojnë dëme në nivel rajonal. Sipas Michel, vetëm rreth 40% e tyre janë zbuluar deri më tani, ndërsa pjesa tjetër mbetet ende e panjohur.
Mbrojtja planetare ka hyrë në një fazë të re me testin historik të NASA-s, DART, i cili në vitin 2022 goditi një asteroid për të ndryshuar orbitën e tij.
Misioni evropian Hera, i ESA-së, i lançuar në vitin 2024, do të analizojë pasojat e këtij impakti për të kuptuar më mirë efektivitetin e metodës së devijimit kinetik. Ai do të studiojë strukturën e asteroidit dhe kraterin e krijuar, duke përdorur edhe mikrosatelitë CubeSat për matje të detajuara.
Sipas Michel, një nga sfidat kryesore nuk është vetëm teknologjia, por edhe koordinimi ndërkombëtar. Aktualisht mungon një protokoll i unifikuar global për veprim të shpejtë në rast rreziku real.
Ai përmend se OKB-ja ka krijuar grupe pune për të koordinuar reagimin global, por ende mbeten pyetje thelbësore mbi vendimmarrjen, evakuimet dhe përdorimin e teknologjisë në skenarë emergjence.
Michel thekson se, megjithëse rreziku është i ulët në krahasim me kërcënimet e tjera natyrore, përgatitja është thelbësore, pasi një përplasje e mundshme, edhe nëse e rrallë, mund të ketë pasoja të mëdha.
Sipas tij, teknologjia për devijimin e asteroidëve tashmë është e testuar, por ndërtimi i sistemeve globale të reagimit kërkon kohë dhe bashkëpunim afatgjatë.
“Mbrojtja planetare nuk është frikë, por përgatitje”, thekson ai, duke shtuar se njerëzimi duhet të jetë gati shumë përpara se një rrezik i tillë të bëhet real.
